سیب سلماس

آوازه جهانی دارد. با یاری خدا و همکاری و تلاش باغداران

عزیز؛ این شهررابنام شهر سیب ایران ثبت خواهیم کرد.

خوردن سیب، ضربان قلب و فشار خون را کنترل می کند
سیب دارای مقادیری از پتاسیم، فسفر و کلسیم است که این مواد معدنی در کنترل ضربان قلب و فشار خون نقش دارند
سیب قند خون و کلسیم را در بدن کاهش می دهد بنابراین برای بیماران مبتلا به دیابت میوه بسیار مناسبی است .سیب مانع جذب کلسترول می شود، این میوه برای افراد مبتلا به چربی خون و بیماران قلبی عروقی نیز مناسب است .

در شهرستان سلماس در باغات سیب چندین سال است که کشاورزان دانسته یا ندانسته اقدام به قطع درختان ارقام( کلدن دلیشز) نمودند که مسائل اقتصادی و عدم بازار خوب و قیمت مناسب و هزینه های داشت و برداشت سیب (کلدن دلیشز)باعث اینکار گردید وبارندگیهای بهاره هم که متاسفانه درست در موقع گلدهی باغات انجام میشودو گرده افشانی رامختل می نماید مزید بر علت می گردد و باعث نا امیدی باغداران از برداشت خوب میوه می گردد.حال بعد از چند سال که مردم متوجه عدم گرده افشانی درختان سیب شده اند اقدام به پیوند جوانه های رقم( کلدن دلیشز) روی درختان ارقام (رد) در فصل بهارویا اقدام به بریدن شاخه های درختان سیب پایه (کلدن) نموده و در پلاستیک های نایلونی از شاخه های درختان ( رد )آویزان می کنند که باعث گرده افشانی شود.به این خاطر در صدد بر آمدم توضیح مختصری از پرسه گرده افشانی در درختان و به اصطلاح ابتکار بعد از؛ از دست دادن اصل موضوع را برای تنفیر افکار عمومی بخصوص کشاورزان عزیز ارائه دهم.امیدوارم که مثمر ثمر بوده و قابل استفاده باشد.

ابتکار باغداران سلماسی در گرده افشانی دستی باغات سیب

گرده‌افشانی

گرده‌افشانی فرآیندی مهم در چرخه تولید مثل در گیاهان دانه دار است. بطور خلاصه گرده افشانی به انتقال دانه‌های گرده ز پرچم یک گل که عضو نر گیاه به حساب می‌آید به روی کلاله گیاه مادگی همان گل یا گل دیگری از همان گونه گفته می‌شود

خود گرده‌افشانی حالتی است که در آن گرده از پرچمهای موجود در گلهای یک گیاه به کلاله‌های گلهای همان گیاه منتقل شود. دگر گرده‌افشانی هنگامی اتفاق می افتد که گرده‌های یک گیاه به کلاله‌های گیاهان دیگر از همان جنس منتقل شود

نگاه کلی

گرده افشانی عبارت است از انتقال دانه گرده از پرچم‌ها به کلاله. چنانچه پرچم‌ها و کلاله در یک گل باشند اصطلاحا خود گرده افشانی (Self pollination) نامیده می‌شود. وقتی که آنها در گل‌های مختلف بویژه در گیاهان مجزا از هم بوده باشند اصطلاحا دگر گرده افشانی (Cross pollination) نامیده می‌شود. نتیجه مهم گرده افشانی، بالا بردن شانس ایجاد تنوع در مواد ژنتیکی فرزندان است. در دگر گرده افشانی حقیقی، کروموزوم‌ها، اختلاطی تازه را از کروموزو مهای دو والد دریافت می‌کنند.

ساختمان گل نر ماده
 
از آنجایی که دانه‌های گرده قدرت تحرک ندارند گرده افشانی بوسیله حشرات یا بوسیله باد و یا طرق دیگر منتقل می‌شود. اکثریت قریب به اتفاق گلها دارای مکانیسمهایی هستند که از پدیده خود گرده افشانی ممانعت به عمل می‌آورند. اما وقتی دانه گرده از گونه‌های همنوع دریافت می‌کند دانه گرده می‌تواند بر روی کلاله رویش کند و ناسازگاری احتمالی موجود را هم که از رشد لوله گرده ممانعت به عمل می‌آورد، برطرف نماید.

 

علل و عوامل گرده افشانی مستقیم

1.گرده افشانی پرچم یک گل همزمان با آمادگی کلاله همان گل برای پذیرش گرده انجام می‌گیرد.
2.حرکات طبیعی پرچمها (در گیاهان تیره گزنه) یا حرکات گل توسط باد و حشرات دانه گرده گل را بر روی کلاله همان گل قرار می‌دهد. گرده افشانی غیر مستقیم هر گاه گرده افشانی بین دو گل (تک جنسی یا هرمافرودیت) از یک گونه که در روی دو گیاه مجزا قرار دارند انجام گیرد گرده افشانی را غیر مستقیم می‌نامند. در این حالت دو والد پیدایش نسل جدید شرکت می‌کنند و در نتیجه نسل حاصل متنوع‌تر بوده موقعیت مناسب‌تری برای سازش با محیط را دارا هستند. گرده افشانی غیر مستقیم به کمک حشرات، باد، آب، جانوران دیگر و بطور مصنوعی بوسیله آدمی انجام می‌گیرد. اما گرده افشانی بوسیله حشرات و باد عمومیت بیشتری دارد.
گرده افشانی بوسیله حشرات گرده افشانی بوسیله حشرات در بین گیاهان بسیار رایج است. گلهایی که به کمک حشرات گرده افشانی می‌کنند، سازگاریهای خاصی حاصل کرده‌اند. این گلها با رنگ، بو و نوش یا شهد خود حشرات را به سوی خود جلب می‌کنند. نوش در نوشگاه ساخته می‌شود. نوشگاه در نقاط مختلف از جمله در پای گلبرگها، پرچمها، و بر روی بخشهایی از نهنج و غیره قرار دارند. نوش از ترشحات گیاهی است و در آن مواد قندی وجود دارد. پروانه‌ها، زنبوران بویژه زنبور عسل غذای خود را از نوش گلها تامین می‌کنند. اندازه گلها اغلب با جثه حشره هماهنگی دارد. بطوری که حشره به راحتی در درون گل به گونه‌ای جای می‌گیرد که بدنش با دانه‌های گرده و مادگی تماس پیدا می‌کنند.
گرده افشانی بوسیله باد بسیاری از گیاهان بوته‌ای و درختان برای عمل گرده افشانی به حشرات نیاز ندارند. دانه‌های گرده گل این گیاهان در هوا پخش شده، بوسیله باد حمل می‌شوند. اما در این حال بیشتر دانه‌های گرده هدر می‌روند. با وجود این بعضی به دام کلاله‌های گلهای رسیده می‌افتند. گرده افشانی بوسیله باد بیشتر در گیاهانی صورت می‌گیرد که دارای گلهای نر و ماده هستند و این گلها روی درختان جداگانه قرار دارند. در این قبیل گلها، پرچمها که اغلب خارج از گل قرار دارند بوسیله باد تکانده شده، دانه‌های گرده خود را آزاد می‌سازند.
دانه‌های گرده این گلها بسیار فراوان بوده، صاف و سبک‌اند و مسافتهای طولانی را همراه باد طی می‌کنند. کلاله‌ها اغلب دارای انشعابات پر مانند بوده و خارج از گل قرار می‌گیرند این وضعیت شانس کلاله را برای به دام انداختن دانه‌های گرده که بوسیله باد حمل می‌شوند را افزایش می‌دهد. در گلهایی که بوسیله باد گرده افشانی می‌کنند گلبرگها یا وجود ندارند و یا بسیار کوچکند و نوش گل وجود ندارد.
رویش دانه گرده
پس از گرده افشانی، دانه گرده بر سطح مرطوب و چسبناک کلاله قرار می‌گیرد و با جذب مایع سطح کلاله، متورم می‌شود. سپس در محل منافذ دانه گرده، برآمدگیهایی به نام لوله گرده ایجاد می‌کند که فقط یکی از آنها سبقت گرفته و رشد می‌کند و خود را از راه خامه به تخمدان می‌رساند. در دانه گرده دو هسته روینده و زاینده وجود دارند.

لقاح
آمیزش دو یاخته نر و ماده را با یکدیگر لقاح گویند. شکل و اندازه یاخته‌های نر و ماده در گیاهان گلدار متفاوت است و آنها را به ترتیب اسپرم و تخمزا می‌نامند. از ترکیب هسته هاپلوئید اسپرم با هسته هاپلوئید تخمزا یک هسته دیپلوئید به نام یاخته تخم بوجود می‌آید. دومین اسپرم با هسته ثانویه (یاخته مادر آندوسپرم) ترکیب می‌شود و آندوسپرم نخستین را تشکیل می‌دهد. که دارای 3n کروموزوم است ترکیب همزمان دو یاخته نر، یکی با تخمزا و دومی با یاخته مادر آندوسپرم، را لقاح مضاعف می‌گویند.
تخم، پس از تقسیمهای متوالی، جنین کوچکی را تشکیل می‌دهد که در یک سوی آن گیاهک دانه بوجود می‌آید. یاخته آندوسپرم نخستین در همه گیاهان بافت آندوسپرم را تولید می‌کند. این بافت در تغذیه گیاهک هنگام رشد نقش مهمی دارد. هر دانه شامل گیاهک و مقداری غذای اندوخته جهت تامین رشد آن است. آندوسپرم نخستین دارای 3n کروموزوم و در نتیجه تریپلوئید است ولی ضمن رشد جنین به مصرف آن می‌رسد و بدین ترتیب در تعداد کروموزومهای سایر بخشهای گیاه اثر نمی‌گذارد.

بیماری آتشک یا همان فایر بلایت که توسط یک نوع باکتری ایجاد می شود یکی از شدیدترین  ومخرب ترین بیماری درختان میوه دانه دار محسوب می شوند که بیشترین خسارت رابه درختان گلابی، سیب وارد می کند .انتخاب نام آتشک یاسوختگی آتشین  برای این بیماری ظاهرا به جهت توصیف وضعیت درختان مبتلا بهترین انتخاب بوده است چراکه با داشتن شاخه ها وبرگهای سیاه شده، ظاهری کاملاً مشابه به یک درخت آتش گرفته به خود می گیرد .بیماری آتشک نه تنها منجر به کاهش سالیانه محصول درخت می گردد بلکه به واسطه انهدام شاخه های کوچک میوه دهنده وشاخه های اصلی وگاه تمام درخت باعث کاهش محصول در سالهای بعد نیز می شود ونهالهای مبتلا در خزانه ها به علت آلودگی به باکتری غیر قابل فروش شده و آلودگی درخت منجر به مرگ آن می گردد به همین جهت خسارت شدیدی در باغات میوه ایجاد می کند .

 

علائم بیماری :

 

علائم بیماری آتشک بجز در موارد استثنایی براحتی قابل تشخیص بوده وبه آسانی می توان از علائم سایر بیماریهای سیب وگلابی تمیز داد .بارزترین علائم این بیماری برروی درختان گلابی، به و سیب ،وجود برگها وشکوفه های به ظاهر سوخته برروی شاخه ها است  هنگامیکه شاخه های تازه وجوان آلوده باشند انتهای شاخه ها خم شده وحالت عصایی به خود میگیرند که به آن سر عصایی شدن شاخه هامی گویند .اولین علائم بیماری معمولاًبرروی گلها ظاهرمی شود بطوریکه ابتدا گلها حالت آب سوخته پیدا کرده وآنگاه پژمرده وچروکیده می شوند وبه رنگ قهوه ای تیره تا سیاه در می آیند . شکوفه های آلوده ممکن است بیفتند ولی معمولا بصورت آویزان وچسبیده باقی می مانند پس از شکوفه ها شاخه های جوان وتُرد وآبدار ویا جوشهای اطراف درختان حساسیت بیشتری به این بیماری نشان داده وآلوده می شوند واغلب انتهای این شاخه ها خم شده وبه شکل عصا در می آید وآلودگی بر روی برگها نیز از محل رگبرگها ایجاد و به تدریج برگها آب سوخته وخشک شده وچسبیده به شاخه های آلوده باقی می ماند و این تغییر رنگ در درختان گلابی به رنگ سیاه،در درختان (به)به رنگ قهوه ای تیره ودردرختان سیب به رنگ قهوه ای روشن ظاهر می شود .

 

عوامل موثر در کسترش وتوسعه بیماری :

 

یکی از عوامل مهم وتاثیر  گذار بر توسعه بیماری آتشک شرایط آب وهوایی حاکم بر منطقه است .درجه حرارت (29-24درجه) و مقدار رطوبت محیط نیز که به اشکال باران،شبنم یا رطوبت نسبی بسیار زیاد دیده می شود از عوامل باکتری این بیماری محسوب میشود. دومین عامل که مهمترین عامل انتقال و انتشار این بیماری میباشد حشرات،مخصوصا“ زنبور عسل است که این حشرات از یک طرف با حمل عامل بیماری بر روی بدن خود انتشار باکتری می گردند و از طرف دیگر به واسطه تغذیه از گیاهان ،میزبان ورود باکتری به درون گیاه میشوند.

 

روشهای مبارزه وکنترل :

 

کنترل این بیماری به روش شیمیایی وبا استفاده از سم به تنهایی مشکل ویا غیر ممکن می باشد .بنابراین استفاده از روشهای پیشگیری ورعایت نکات زیر لازم وضروری است :

 

1- نظر به اینکه انتقال بیماری از منطقه ای به منطقه ای دیگر معمولا از طریق نهال، قلمه ویا پیوندک صورت می گیرد بنابراین نهال وقلمه ویا پیوندک مورد نیاز از مناطق سالم و عاری از بیماری تهیه گردیده وسعی شود از ارقا م مقاوم استفاده گردد.

 

2– باغات از نظر تغذیه مورد توجه قرا گیرند واز مصرف زیاد کود ازته که سبب افزایش رشد و رویشی وابدار شدن شاخه شده وحساسیت درختان را نسبت به این بیماری افزایش میدهد خودداری شود

 

3- اندام های آلوده هرس و منهدم گردند وعلفهای هرز باغ واطراف درختان حذف شوند.

 

4- وسایل کار اعم از قیچی ،چاقو ،اره وغیره با الکل یا مایع ضد عفونی کننده پس از هرس هر درخت ضد عفونی گردند

 

5- نظربه اینکه زنبور عسل مهمترین عامل انتقال این بیماری در زمان گلدهی است از استقرار کندوهای زنبور عسل در باغات ومناطق آلوده جدا خودداری گردد.

 

6- از آنجایی که حشرات (همچون شته ها ،زنجره ها وپسیلها )به همراه کنه ها از عوامل انتقال بیماری در طول فصل رویشی محسوب میگردند مبارزه موثر با این حشرات در زمان رشد رویشی درختان ضرورت دارد

 

7- باغات آلوده با محلول سمی بردو یکبار در پاییز وسه بار در بهار در زمان گل دهی درختان، یک نوبت در موقعی که 5 درصد شکوفه باز شده است ،یک نوبت در زمانی که 50 درصد شکوفه ها ویک نوبت در زمان باز شدن تمام گلها سمپاشی گردند.

 

انتخاب نهال سالم وعاری از بیماری، گام اساسی در احداث وتوسعه ی باغات و تولید اقتصادی محصولات باغی می باشد

      با عنایت خداوند رحمان؛ كم كم داریم به فصل بهار و كشت انواع نهالها نزدیك می شویم.بنابر این بهتر دیدم چند نمونه از درختان و نحوه كشت و یا پیوند  زدن آنها را خدمت دوستان عرض كنم تا شاید با كاشت نهالی ؛  زندگی را در جهان خاكی معنی دهیم.

    فهرستی از درختان میوه و میوه هایی که از ایام گذشته در ایران وجود داشته و یا امروزه در کشورمان کشت می شود .

    میوه ها را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد .

 

    · میوه های استوایـــــــی (گرمسیری)

 

    · میوه های مدیترانه ای

 

    · میوه های مناطق معتدل

 

    · میوه های بومی

 

    · میوه های مغزدار

 

    · میوه های وحشی

 

    · میوه های غیرخوراکی

 

    آلبالو : بهترین راه تکثیر خوابانیدن است ولی با قلمه نیز تکثیر می شود .

    ازگیل : جزء میوه های شفت دار و زمان برداشت پائیز است .

    انار : میوه انار یک سته است  که کاسبرگ لایه بیرونی و یا پوست میوه را تشکیل می د هد و بهترین راه تکثیر؛ خوابانیدن است ولی با قلمه نیز تکثیر می شود .

    آلو : شامل چندین گونه وحشی و کشاورزی و میوه های هسته دارشفتهای نوع ( آلو بخارا ؛آلو برقانی ؛ آلو قطره‌طلا و آلوکک )

    انجیر: نیمه گرمسیری میوه در شاخه سال جاری تشکیل می شود و انواع دیگر( انجیرهندی – هلو انجیری )

    آناناس : جزء میوهای استوایـی

    انبه : جزء میوهای همیشه سبز واستوایـی(گرمسیری)

    آووکادو : جزء میوهای استوایـی

    انگور ( مو) : نیاز به هرس زیاد دارد ؛ میوه مو به صورت جوانه های مخلوط جانبی روی شاخه های سال جاری تشکیل می شود .

    آگلی : پیوندی از پرتقال ، نارنگی و گریپ فروت , ( جزء مرکبات استوایی)

    بادام : جهت جلوگیری از سرمازدگی شکوفه از هورمون جیبرلین استفاده کنید .

    بالنگ :  جزء سیتروسهاست

    به : ؛ دانه دار وجزء میوه های شفت دار

    پاپایا (خربزه درختی)

    پرتقال : دارای گونه های شیرین و ترش است ؛ جزء مرکبات استوایی

    پسته : مقاوم به خشکی و شوری

    تمرهندی : ؛ جزء میوهای استوایـی

    تمشک ؛ تمشک سیاه : دارای گونه های متعدد است از طبقه

    توت فرنگی : میوه ای کاذب است به هیچ وجه میوه محسوب نمی شوند اما در آشپزی به شکل میوه کاربرد دارد

    خربزه : علائم رسیدگی نوک میوه نرم ؛ در ناحیه دم شیار به وجود بیایید وشبکه پوست برجسته شود و گیاهی از خانواده کدوئیان است

    خرما : ؛ ( تامار- رطب- خلال و کال مراحل مختلف رشدی میوه خرماست ) ؛ مقاوم به خشکی و شوری و تکثیر از پاجوش

    خرمالو : ؛ از میوههای بومی آسیاست

    زرشک : نیمه گرمسیری

    زیتون : نیمه گرمسیری

    زالزالک : ؛ جزء میوه های شفت دار

    زردآلو : ؛ میوه های هسته دارشفتهای نوع  و دارای واریته هائی از جمله شکرپاره ؛ نادری و شاه پسند مشهد می باشد

    سیب : جزء میوه های شفت دار ؛ دانه دار ؛ به چهارپایه تقسیم می شوند : خیلی پاکوتاه EM9 . پاکوتاه EM7,EM26 . قوی EM2 . خیلی قوی . EM 16

    کوکبی (میوهٔ ستاره)

    کیوی : سفرس چینی

    گواوا (زیتون محلی) ؛ جزء مناطق نیمه حاره ای

    گیلاس : میوه های هسته دارشفتهای نوع گلها روی شاخه های 2 ساله و 2 سال به بالا تشکیل می شود

    گریپ‌فروت : جزء مرکبات استوایی

    گلابی : ؛ جزء میوه های شفت دار ؛ گلها روی اسپورهای 2 ساله تشکیل می شود ؛ دانه دار ؛ پیوند مناسب اسکنه ؛ دارای گونه های اروپا و آسیای و تخمدان گلابی اپی جین است

    لایچی : ؛ جزء مناطق نیمه حاره ای

    لیموشیرین : حساس به سرما و جزء مرکبات استوایی

    موز : جزء میوهای استوایـی

    نارگیل : ؛ جزء میوهای استوایـی

    نارنج : مقاومت به امراض و نسبت به سرما بیش از پرتقال

    هلو :برای کشت هلو در اراضی قلیایی وآهکی پایه زرد الو – اراضی سنگین گوجه – اراضی سنگلاخی بادام استفاده می شود – البته از خود هلو نیز می توان برای پایه استفاده کرد و میوه های هسته دارشفتهای نوع ؛ واریته های زودرس هلو قرمز رضائیه ؛ شاه پسند و انجیری دانشکده می باشد 0

    هندوانه : طالبی . بادام ‌زمینی . بلوط ؛ توت . خیار .

    دارابی . ذغال‌اخته . شاه‌توت . شفتالو . شلیل . فندق . کُنار . لیمو

    ترش . نارنگی . بلوط .گوجه . گردو

    البته در ایران میوه های متعدد دیگری نیز وجود دارد که بصورت وحشی پرکنده اند و به دلایل مختلف استفاده نمی شوند و یا در مناطق محلی استفاده میشود .

 

حال که شروع فصل زراعی شده و باغداران شروع بکار میکنند  بهتر است بدانیم که با چه نوع میوه ای سرو کار داریم و اصلا" سیب  و سیبکاری چیست .شهرستان سلماس هم که با سیبش در جهان شهرت بین المللی دارد مزید بر علت میشود که در باره این میوه بهشتی و اشرافی مطالبی که شاید به ذهن بعضی از ما هم خطور نمی کند را بدانیم.

تاریخچـــــه

در کلیه مناطق آب و هوایی خنک ، سیب غذای بسیار مهمی بوده است . نسبت به سایرمیوه های درختی ( احتمالا" بجز مرکبات) سیب را می توان برای ماهها انبار نمود درحالیکه همچنان ارزش غذایی خود را حفظ می کند. سیبهای زمستانی که در اواخر پاییز چیده شده و در دمای بالای انجماد در سردخانه یا اتاق سیب نگهداری می کنند از سال 1800 غذای مهمی در اروپا و آمریکا به شمار می رفته است .

گونه های سیب

بیش از 7500 گونه سیب شناسایی شده است . این گونه ها در نقاط فراشمالگانی ، نیمه حاره و معتدل وجود دارند. چون درختان سیب به شرایط خنک کننده نیازدارند در آب و هوای استوایی گل نمی دهند.

در بین رایج ترین گونه های تجاری سیب می توان به این موارد اشاره کرد ( نیوزیلند) ، سیب نارنجی «بریتانیا – گونه قدیمی که امروزه محبوبیت گذشته را ندارد) ، فوجی ( آسیا، استرالیا) ، گالا( نیوزیلند) ، سیب طلائی( آمریکا ، اروپا) ، گرانی اسمیت ( استرالیا و کالیفرنیا) ، جونا گلد( آمریکا) ، جوناتــــان ( آمریکا) ، مکین تــاش ( کانــادا) ، سیب قرمـز( آمریکا) و نوعی سیب زمستانی ( آمریکا). تمامی این سیبها بجز نوع آخر شیرین و رنگین هستند. گرانی اسمیت ترش است و بعضی از مردم آنرا بصورت تازه می خورند در ضمن برای آشپزی هم مطلوب هستند. پوست آن سبز روشن خالدار است . این گونه سیب برای رشد کامل نیازمند آب و هوایی گرم بوده و فصل رشد طولانی مدتی دارد اگرچه میوه های نامرغوب تر در مناطق نامناسب رویش می کنند. ] تصویر معروفی از سیب گرانی اسمیت بر روی آرم وجود دارد) یک شرکت سازنده ترانه که آهنگهای گروه را منتشر می کند .

طعم سیبهـــــــا

مزه سیبها برای اشخاص متفاوت است و در طول زمان تغییر می کند. مثلا" شهر واشنگتن ( آمریکا) به کشت سیب قرمز شهرت داشت اما در سالهای اخیرکشت گونه های دیگرنیز محبوبیت یافته است ؛ بعضی از مردم آمریکا سیب قرمز را بعنوان سیبی نا مرغوب با طعمی بسیار ملایم و ساختاری نرم به حساب می آورند. این افراد به سیبهای ترد مثل فوجی و گالا تمایل یافته اند.

معمولا" سیبهای جدید شیرین تر از انواع قدیمی هستند. بیشتر سیبهای آمریکای شمالی و اروپا طعمی شیرین و ملس دارند اما سیبهای ترش طرفداران بسیار اندکی دارند. سیبهای خیلی شیرین با طعم کم ترش در آسیا محبوبیت دارند. تمامی گونه سیبهای جدید نرم ولی ترد هستند. سایر موارد مورد نیاز در پرورش سیب عبارت است از پوست رنگین ، عدم وجود رنگ قهوه ای ، راحتی حمل ونقل ، امکان انبار، محصول فراوان ، مقاومت در برابر بیماریها، نمونه شکل سیب قرمز واشنگتن ، ساقه بلند( تا آفت کشها امکان نفوذ به تمامی قسمتهای میوه را داشته باشند) و طعمی قابل قبول برای میانگین افراد. گونه های قدیمی اغلب ترش ، دارای شکلهای نابهنجارو قهوه ای هستند و دارای رنگ وساختار گوناگون می باشند. امروزه تعداد بسیار کمی از گونه های قدیمی در سطح کلان تولید می شود اما بسیاری ازاین گونه ها توسط باغداران خانگی و کشاورزانی که مستقیما" محصولشان را در بازارهای محلی عرضه می کنند به عمل می آیند.بسیاری از گونه های خارق العاده و از نظربومی مهم ، با طعم و ظاهر منحصر به فردشان برای کشف وجود دارند ؛ مبارزاتی برای حفظ سیب در سراسر جهان آغاز شده تا ازانقراض چنین میراث بومی جلوگیری شود.

گونه هایی از سیب را بخصوص برای تولید آب سیب کشت می کنند . سیبهای آب گیری قطعا" برای خوردن بسیار ترش وزننده هستند اما با آنها یک نوشیدنی خوش طعمی تولید می شود که با سیبهای خوراکی معمولی نمی توان تهیه نمود.

پرورش سیب

سیبها مانند بیشتر گیاهان چند ساله معمولا" بصورت لقاح غیر جنسی واز طریق پیوند تکثیر می شوند. سیبهای بذری گاهی اوقات بطور اساسی با درخت مادرتفاوت دارند. بیشتر گونه های جدید سیب بصورت سرچشمه بذری دارند که یا شانسی رشد کرده اند ویا از طریق باروری عمدی گونه های پرآتیه پرورش یافته اند. اصطلاحات بذری ، دانه سیب و تخم که در نان گونه سیب وجود دارد بیانگر منشاء بذری سیب می باشد. همچنین سیبها می توانند جوانه هایی غیرعادی بوجود آورند( جهشهایی بر روی یک شاخه مجزا) . بعضی از جوانه های غیرعادی منجر به نسلهایی بهتر از گونه های مادریشان می شوند. بعضی از آنها به قدری از درخت مادر متفاوت می شوند که دیگر گونه هایی جدید به حساب می آیند.

بعضی از پرورش دهندگان سیبهای معمولی را با سیبچه یا سیبهای غیر عادی مقاوم در برابر سرما پیوند می زنند تا گونه های مقاوم تری بوجود آورند. مثلا" از دهه 40 مرکز آزمایشات در دانشگاه مینه سوتا و ویسکانسین پیشرفت دائمی را در سیبهای مقاوم مهم که هم از نظر تجاری و هم باغداری خانگی رشد گسترده ای دارند در سراسر مینه سوتا و ویسکانسین ایجاد کرده اند . مهمترین ابداع آنها شامل فراوان ترین سیب کشت شده در مینه سوتا ، و می باشد. شیرینی و ساختار به قدری مورد علاقه مصرف کنندگان است که باغداران مینه سوتا درختان پاگرفته و پربار خود را قطع می کنند تا برای این نوع سیب انبار احداث کنند – عملی که تاکنون انجام نشده بود.

شروع به احداث باغ

باغهای سیب را با کاشت درختان دو یا سه ساله احداث می کنند. این درختان کوچک معمولا" از گلخانه که در آنجا درختان را با روش پیوند جوانه تولید می کنند تهیه می شود. ابتدا با استفاده از کشت بافت یا خوابانیدن شاخه یک گیاه پیوندی بصورت بذری یا کلون شده بعمل می آورند که برای رشد آن ، یک سال وقت لازم است . سپس بخش کوچکی از شاخه یک درخت بالغ ( قلمه) از گونه مورد نظررا تهیه می کنند. ساقه بالایی و شاخه های گیاه پیوندی را بریده و به جای آن قلمه را قرار می دهند. دیر یا زود این دو قسمت با هم رشد کرده و درخت سالمی را بوجود می آورند.

گیاهان پیوندی دراندازه نهایی درخت تاثیر دارند . در حالیکه بسیاری برای پرورش دهندگان ،دارای گیاهان پیوندی زیادی هستند ، این گیاهان پیوندی به صاحبان خانه فروخته می شود که فقط به داشتن چند درخت از یک یا دو گونه مختلف تمایل دارند : گیاه پیوندی بذری معمولی که یک درخت کامل بوجود می آورد یا گیاه پیوندی نیمه کوتاه که درخت تاحدی کوچکتربه بار می آورد. گیاهان پیوندی کوتاه عموما" در برابر آسیبهای ناشی از سرما و باد آسیب پذیرترهستند. درختان کوتاه کامل اغلب بوسیله پایه و داربست تثبیت شده و در باغهای چگالی بالا کاشته می شوند این باغات برای کشت آسانتر بوده و و حاصلخیزی هر واحد از زمین را تا حد زیادی افزایش می دهد.

بعضی از درختان از طریق پیوند" بین ساقه ای" بین گیاه پیوندی راست ساقه و درخت که نتیجه رشد هر دو پیوند است بوجود می آیند.

پس از کاشت درخت کوچک درباغ ، باید قبل ازکسب توانایی تحمل مقدار زیادی غذا 3 تا 5 سال ( نیمه کوتاه) یا 4 تا 10 سال ( درختان معمولی) بزرگتر شوند .در طول این مدت پرورش مناسب شاخه های بزرگ و چیدن جوانه هایی که رشد نا درست دارندازاهمیت زیادی برخوردار می باشد همچنین ساخت داربستی مناسب که در آینده سنگینی بار میوه را تحمل کند.

موقعیـت

درختان سیب نسبتا" به شرایط خاک بی تفاوت هستند و در دامنه گسترده ای ازمقادیر PH و سطوح حاصلخیزی رشد می کنند. آنها حتما" باید در مقابل باد مراقبت شده ونباید در مناطق پست که در معرض آخرین سرماهای بهاری می باشند کاشته شوند. برای این درختان زهکشی مناسب ضروری بوده و خاکهای سنگین یا زمین مسطح باید به گونه ای محکم شود تا از عدم قرار گرفتن سیستم ریشه ها درخاک اشباع شده با آب مطمئن شویم.

گرده افشانـــــــی

درختان سیب با خود آمیزش پذیر نیستند ونیازبه گرده افشانی بصورت دگرگشنی دارند. مدیریت گرده افشانی بخش مهمی از پرورش درخت سیب محسوب می شود. قبل از کاشت درخت مرتب کردن تولید کنندگان گرده بسیار مهم است ( گونه های سیب یا سیبچه که تامین کننده گرده هایی فراوان ، رستنی و آمیزش پذیر هستند). ممکن است باغهای میوه دارای ردیفهای یک در میان گونه های گشنی پذیریا درختان سیبچه متناوب ویا شاخه های پیوند خورده سیبچه باشند. بعضی گونه ها گرده های بسیارمعدود یا گرده های نابارورتولید می کنند بنابراین گرده افشانان خوبی به حساب نمی آیند. پرورشگاههای گل و گیاه خوب دارای لیست گشنی پذیری گرده افشانان هستند.

گاهی اوقات پرورش دهندگانی که دارای باغستانهای قدیمی با یک گونه درخت هستند برای گرده افشانی ، دسته هایی از گلهای سیبچه را درون بشکه یا سطلهایی فراهم می کنند. پرورش دهندگان خانگی که دارای یک درخت بوده و فاقد گونه های دیگر در همسایگی اشان هستند نیز می توانند از این روش البته در مقیاس کوچک تر استفاده کنند.

 

پرورش دهندگان درخت هر سال هنگام گل دادن معمولا" از گرده افشانهایی را برای جابجایی گرده تهیه می کنند. عموما"از کندو زنبور عسل استفاده می شود و انجام این کار توسط زنبوردارانی صورت می گیرد که در ازاء مزد به تهیه کندو مبادرت می ورزند. در باغات تجاری از زنبورهای کارگر باغی نیزبعنوان گرده افشانهــــــای مکمل استفاده می شود. چون آنها نیش نمی زنند احتمالا" پرورشدهندگان خانگی در مناطق حومه ازاین زنبورها استفاده می کنند. بعضی زنبورهای وحشی مثل زنبورهای درودگر و زنبورهای تک زی دیگر ممکن است به این امر کمک کنند. بعضی مواقع ملکه های زنبورهای درشت در باغات حضور دارند اما معمولا" تعدادشان به قدری نیست تا گرده افشانهای با اهمیتی به حساب آیند.

گرده افشانی ناکافی علائمی بسیارکم داشته و برای سیبها ناگوار است و موجب کندی رسیده شدن میوه می گردد. برای ارزیابی گرده افشانی باید دانه ها را شمرد. سیبهایی که به خوبی گرده افشانی شده اند دارای 7 تا 10 دانه بابهترین کیفیت می باشند. سیبهایی که کمتر از 3 دانه دارند معمولا" نمی رسند و در اوایل تابستان از روی درخت خواهند افتاد. گرده افشانی نا مناسب یا نتیجه کمبود گرده افشانها و یا کمبود گرده تولید شده ویا به سبب شرایط آب و هوایی نامناسب برای گرده افشانی در زمان گلدهی می باشد.

سرما هنگام گل دهی

یک مشکل کلی ، سرمای دیرهنگام است که موجب نابودی ساختارخارجی ظریف گل می شود. بهتر است برای فیلتر سازی هوا درختان درزمینهای شیبدارکاشته شوند اما شیب نباید رو به جنوب باشد ( در نیمکره شمالی) چون این کار موجب گل دادن زودرس درخت ودرنتیجه افزایش آسیب آن در برابرسرما خواهد شد. اگر سرما زیاد جدی نباشد می توان صبح قبل از تابش خورشید روی شکوفه ها روی درخت آب پاشید با این کار امکان نجات شکوفه ها وجود دارد. آسیبهای ناشی از سرما را می توان 24 ساعت پس از سرما تخمین زد. اگر مادگی گیاه به سمت عقب برگشته بود نشان دهنده ازبین رفتن گل و عدم تولید میوه خواهد بود.

وجود منبع آب در نزدیکی محل پرورش سیب موجب تاخیر گرمای بهار می شود که نتیجه این مزیت به تاخیرافتادن شکوفایی تا زمان به حد اقل رسیدن احتمال سرما می گردد. مناطقی از آمریکا مثل ساحل شرقی دریاچه میشیگان ، ساحل جنوبی دریاچه انتاریو و اطراف برخی دریاچه های کوچکتر که این تاثیر خنک کنندگی آب به همراه خاک مناسب و خوب زهکشی شده وجود دارد پرورش سیب را در این نواحی ممکن ساخته است .

پرورش دهندگان خانگی سیب احتمالاً امکان استفاده از منبع آب را ندارند اما آنها می توانند از شیبهای رو به شمال یا سایر ویژگیهای جغرافیایی برای تاخیراندازی شکوفایی در بهار استفاده کنند. درختان سیب ( یا هر میوه دیگر) که در آمریکا در شیبهای رو به جنوب کاشته شوند خیلی زود شکوفه داده و دربرابر سرمای بهار بسیار آسیب پذیر خواهند بود.

 

کاستن از بار درخت

درختان سیب هر دوسال مستعد باردهی است. اگر میوه را در مواقعیکه درخت محصول زیادی دارد ،بار آن را کم نکنند موجب کاهش گل دهی در سال بعد خواهد شد. کم کردن از بار درخت حتی خارج از زمان آن ، به برداشت محصول قابل توجه درهرسال کمک می کند.

آفــــــــــات

درختان سیب در مقابل تعداد از بیماریهای قلرچی و باکتریایی و آفات حشره ای آسیب پذیر هستند. تقریباً در تمامی باغات میوه برنامه های فعال سمپاشی برای حفظ کیفیت خوب میوه ها ، سلامتی درخت و محصول زیاد انجام می شود. یکی از جریانات در حال انجام در مدیریت باغها ، استفاده از IPM یا کنترل یکپارچه آفات است که سمپاشیهای غیر ضروری را هنگام عدو وجود آفت یا ( محتمل تر) هنگام کنترل طبیعی آنها کاهش می دهد.

سمپاشی برای آفات حشره ای نباید زمان شکوفه دهی انجام شود چون این امرموجب مرگ گرده افشانها می شود. و نیز در باغاتی که در آنها ازآفت کشها استفاده می شود نباید اجازه رشد گیاهانی که مورد توجه زنبورها هستند داده شود. شبدر سفید هلندی یکی از انواع فراوان علفها هستند که بسیاری از زنبورها در زمان تماس با گلهای آن در سطح باغات مسموم می شوند.

از بین بیشترین بیماریهـــــای خطرناک می توان به ( بیماری باکتریایــی (و دو بیماری قارچی به نامــــهای وخال زدگی سیب اشاره کرد.

جدی ترین آفت حشره ای محسوب می شود. سایر این آفات عبارتند از : کرم حشره و کرم سیب .

پرورش سیب بدون استفاده از مواد شیمیایی بسیار دشوار است اگرچه در تعداد معدودی باغ با استفاده از گونه های مقاوم در برابربیماری و کنترلهای پرورشی بسیارخوب این کاربصورت تجاری موفق ، انجام شده است. آخرین ابزاردر پرورش طبیعی ، اسپری کردن لایه نازکی ازخاک معدنی کائولین است که موجب تشکیل مانعی طبیعی در مقابل بعضی آفات شده و مانع آفتاب سوختی سیب می گردد.

برداشت

بیشتر درختان بالغ هر سال معمولاً 10-5 بوشل ( 200-100 کیلوگرم) محصول سیب دارند. سیبها را با استفاده از نردبانهای سه شاخه که بگونه ای طراحی شده اند تا بین شاخه ها ثابت شوند، برداشت می کنند. گونه های کمی که چیده نمی شوند ضمن رشد بسیار زیاد محصول فراوانی می دهند که تقریباً برداشت آن ممکن نیست. درختان کوتاه هر سال تقریبا" 5-3 بوشل ( 100-50 کیلوگرم) محصول ببار می آورند.

گونه های مختلف براساس محصولشان و اندازه نهایی درخت متفاوتند حتی اگرپیوند یکسانی داشته باشند.

کشاورزان و باغداران عزیز و زحمت کش

با سلام و عرض ادب.فرارسیدن سال جدید و نیز آغاز فصل زراعی جدید را خدمتتان تبریک  عرض کرده و از خداوند مننان خواستار سالی پربرکت و پر رونق را برایتان آرزو میکنم.با شروع فصل زراعی جدید در شهرستان ما که جز معدود شهرهای حاصلخیز از نظر باغبانی بخصوص سیب کاری است اولین سمپاشی باغات معمولا با سمپاشی  بردو دو قلو که معروف به سم زمستانی و در بعضی مواقع با نام محلی سم آبی معروف است ؛شروع میگردد.با توجه به تاثیر  بسیار چشمگیر این محلول در مبارزه شیمیایی باغات نظرات را به مطالبی چند در باره این محلول جلب می کنم.باشد که مورد توجه و استفاده شما عزیزان قرار گیرد.

خواص فیزیکی و شیمیائی :

ترکیب بردو که با مخلوط کردن محلول سولفات مس و دوغاب هیدراکســـید کلسیم به دست می آید ، ماده ای آبی رنگ ، غیر متبلور و ژلاتینی با دانه بندی خیلی ریز و چسبندگی خیلی زیاد می باشد که پس از پاشیده شدن روی گیاه در اثر رطوبت و گازکربنیک به تدریج تبدیل به ترکیبات کمپلکسی میشود که مرتباً یون مس محلول آزاد می کند

کاربرد :

 ترکیب بردو طیف وسیع تری از سایر سموم مسی در کنترل بیمارهای قارچی و باکتریائی گیاهان باغی ، زراعی ، گرمسیری ، سردسیری  و زینتی دارد و تا حدودی دور کننده حشرات است .

طرز تهیه :

 برای تهیه یک هزار لیتر ترکیب بردو (به طور مثال یک درصد ) مقدار ده کیلو گرم سولفات مس (5 بسته سولفات مس دو کیلوئی ) را در 50 لیتر آب در ظرف پلاستیکی یا استیل حل می کنیم و ده کیلو گرم هیدراکسید کلسیم (5 بسته هیدراکسید کلسیم دو کیلوئی ) را با مقدار کمی آب خیس کرده و در سمپاش ریخته و ضمن هم زدن حجم آنرا با افزودن آب به 950 لیتر   می رسانیم و سپس محلول سولفات مس را به آرامی روی دوغاب ضمن به هم زدن اضافه می کنیم و پس از دو دقیقه هم خوردن ترکیب بردو آماده مصرف است .

سمیت :

 ترکیب بردو  جزء سالمترین سموم می باشد . برای زنبور عسل بی خطر است و تا حدودی نیز دافع حشرات است ولی برای ماهی مضر است و باید با نظر متخصصین گیاه پزشک مصرف شود . ترکیب بردو دوره کرنانس ندارد ولی اگر نزدیک به زمان برداشت استفاده شود رسوب آبی رنگ روی محصول می ماند که باید با آب شسته شود .

احتیاط های لازم :

هنگام سمپاشی از خوردن ، آشامیدن و سیگار کشیدن خوداری و از دستکش و ماسک استفاده کنید . در صورت آلودگی و نیز پس از سمپاشی دست و رو با صابون شسته شود . در صورت آلودگی چشم  بلافاصله به مدت 15 دقیقه با مقدار زیادی آب شسته شود و به چشم پزشک مراجعه شود .

میزان مقاومت بافت های مختلف گیاهان برحسب نوع و جنس آنها و حالات مختلف تكامل در زمان های مختلف رویش در مقابل سرما ویخبندان متفاوت است.درجه حرارت هایی كه سبب بروز خسارت در گیاه می شوند در مراحل مختلف گل و میوه درمكانهای  مختلف یكسان نبوده و با همدیگر اختلاف دارند از طرفی وضع هر گل با توجه به موقعیت خاص قرار گرفتن آن در روی درخت از نظر میزان تشعشع و درجه حرارت فردی متفاوت است و نیز چندین گل كه به ظاهر شبیه یكدیگر و در شرایط مشابه قرار دارند به دلیل تفاوت های درونی میزان مقاومت های مختلفی را نسبت به یك درجه حرارت از خود نشان می دهند. تعیین دقیق حرارت خطرناك كه موجب از بین رفتن بافت گل یا میوه های جوان می شود در تمام سطح باغ و برای همه درختان عملاً میسر نیست.
مقاومت در مراحل مختلف رشدی
میزان مقاومت ارقام در مراحل رشد شكوفه از غنچه تا تشكیل میوه متغیر می باشد. هر چقدر جوانه گل از مرحله غنچه به باز شدن كامل نزدیك تر شود درجه مقاومتش به سرما كمتر می گردد تا موقعی كه میوه تشكیل        می شود به حداقل می رسد به طوریكه در این مرحله صدمه سرما  5 تا10 برابربیشتر از زمان گل می باشد.
طولانی شدن دوره سرما در كلیه مراحل اثر منفی روی شكوفه ها خواهد داشت.ارقام مختلف درختان میوه به علت خصوصیات مورفولوژیكی گل ها و برحسب مبداء و منشاءآنها در مقابل سرمای بهاره مقاومت های متفاوتی از خود نشان می دهند. ارقامی كه گلبرگ ها نیمه باز هستند و میله های جنسی را می پوشانند و ارقامی كه گلهای آنها در داخل شاخ و برگ قرار دارند در مقابل سرما مقاوم ترند .
مشاهدات نشان داده كه قوی یا ضعیف بودن یك درخت تأثیر عملی در درجه دوام یا مقاوت گل های آن در مقابل سرما ندارد.قوی بودن درختان در رشد و نمو رویشی تأثیر گذار است. در مواردی نیز مشاهده شده است كه بعد از صدمه دیدن شكوفه ها از سرما یكسری شكوفه های ثانوی باز می شود .به طور كلی خاصیت ترمیمی از نظر محصول اگر هم در بعضی انواع ارقام باشد ارزش عملی برای باغدار ندارد .
اثرات حرارت قبل از بروز سرما در میزان مقاومت شكوفه ها
آزمایشات روی گیاهان یكساله مانند كلم نشان داده است كه اگر آنها قبل از بروز هوای سرد در محیط نسبتاً سردی قرار داشته باشند كمتر صدمه خواهند دید و مقاومتشان به سرما بیشتر خواهد شد این موضوع تا حدودی در باغات نیز صدق می كند، دربعضی اوقات میزان حساسیت به سرمادر شكوفه های برخی ارقام مانند سیب ،گلابی و گیلاس كه به سرعت در یك هوای گرم باز شده باشند در دوره قبل از باز شدن  كمتر از دوران بعد از باز شدن می باشد . اگر حرارت چندین روز پایین باشد و در سطح گل ها رطوبتی نباشد حرارت كشنده برای شكوفه های باز در هلو، زردآلو، بادام و بعضی آلو ها حدود 5/5- درجه سانتی گراد و برای سیب 4- درجه سانتی گراد پیش بینی شده است در حالیكه در شب های بی ابر كه برگشت تشعشع زیاد می باشد شكوفه ها در حرارت های بالاتر از درجات ذكر شده فوق از بین خواهند رفت ،در چنین شب هایی شكوفه ها و میوه های جوان و ریز در اثر تشعشع قسمتی از حرارت پتانسیل خود را از دست می دهند و عملاً بافت گل و میوه بیشتر از هوای مجاور خود سرد می شود .و حرارت آنها و میوه های جوان و ریز چند درجه كمتر از درجه حرارت هوای محیط می گردد  و به ظاهر به نظر ومی رسد كه در حرارت بالاتر صدمه دیده اند مثلاً اگر درجه حرارت هوای باغ حتی یك كمی از درجه انجماد آب (صفر درجه) بالاتر نیز باشد در اثر تشعشع طولانی ممكن است حرارت شكوفه ها و میوه ها به چند درجه زیر صفر برسد و از بین بروند .
علائم خسارت و صدمه سرمازدگی
تخمدان  حساس ترین اندام زایشی گیاه در برابر سرما بوده و اگر این ها سالم باشند در اكثر موارد گل سالم تلقی می شود . اگر سرما بعد از عمل تلقیح درسیب حادث شود گل های سیب مقداری از خسارت وارده از سرما به بذرها را تحمل كرده و میوه ها به رشد خود ادامه می دهند در برخی از ارقام سیب رشد میوه ها تا مرحله رسیدن كامل ادامه پیدا می كند، ولی این قبیل میوه ها كوچكتر از اندازه معمولی می باشند. گلابی از این حیث از سیب بهتر عمل می كند و میوه اكثر ارقام گلابی علی رغم از بین رفتن بذورقادرند سریع به رشد خود ادامه داده و به طور طبیعی برسند.در انواع هسته دارها ممكن است میوه صدمه وارده را ابتدا نشان ندهد ولی در آخرین مراحل درشت شدن قبل از رسیدن ،میوه صدمه دیده از سرما معمولاً مقداری صمغ ترشح می كند و حالت طبیعی خود را از دست می دهد این قبیل میوه ها ممكن است به مرحله رسیدن نرسند و قبل از آن بریزند اگر صدمه سرما زیادتر باشد آنها بعد از گل كردن در مدت كمی خواهند ریخت در هسته داران اگر قاعده مادگی صدمه ببیند خیلی به ندرت ممكن است میوه بتواند به نمو خود تا حد رسیدن ادامه دهد . در هلو بعد از تلقیح و شروع اولین مراحل تشكیل میوه حساس ترین قسمت را آوندهای اطراف تخمدان تشكیل می دهند بعد به ترتیب جدارهای تخمدان ،قسمت گوشتی میوه،حساسیت به سرما را دارا می باشند.برای بروز خسارت سرمازدگی حتماً نیاز به كاهش دما به زیر صفر نمی باشد بلكه تجربیات نشان داده كه كه در بعضی گیاهان پایین آمدن درجه حرارت برای چند روز حتی در حرارت های كمی بالای صفر در موقع گل موجب وارد آمدن صدمه به محصول شده است و این صدمه ناشی از صدمه مستقیم به گل و اعضای جنسی آن نیست بلكه به علت عدم رشد لوله پولن در اثر سردی محیط می باشد .این تأخیر در رشد موجب می شود كه پولن و گامت های آن در لوله به موقع نتوانند وارد تخمدان شوند و خود را به تخمك برسانند در نتیجه گل قبل از انجام تلقیح در اثر به وجود آمدن طبقه جدا كننده در زیر تخمدان یا دمگل بریزد وجود هوای سرد و بارانی و باد حتی اگر به زیر صفر نرسد در درختانی كه تلقیح آن ها به وسیله زنبور باید انجام گیرد موجب عدم فعالیت حشرات یا تقلیل آن ها شده و از این راه عدم تشكیل میوه و كمی یا فقدان محصول را سبب خواهد شد.
اثر سرما در میزان محصول
میزان خسارت وارده به درختان مختلف با توجه به درصد شكوفه های باقیمانده در روی درختان متغییر  می باشد مثلاً در هلو اگر از 20 هزار عدد جوانه گل و شكوفه فقط10/1 گل ها تبدیل به میوه شود یك محصول اقتصادی خوب محسوب خواهد شد در صورتیكه در رقم دیگری كه مثلاً8000 عدد شكوفه داشته باشد اگر در اثر بروز سرما 90% آنها از بین بروند افت محصول را دارا خواهیم بود . به طور كلی اگر 5% الی 10% شكوفه ها سالم مانده و تبدیل به میوه شوند خسارتی محسوب نخواهد شد . ممكن است سرما به حدی نباشد كه محصول را از بین ببرد ولی موجب نامرغوبی محصول گردد یا سبب ریزش بیش از حد معمول میوه هایی كه به ظاهر سالم به نظر می رسند گردد .همچنین در اثر سرمای خفیف میوه ها ممكن است تغییر فرم و شكل داده و بازار پسندی خود را از دست بدهند مثلاً برروی پوست گلابی و برخی ارقام سیب و سایر میو ها یك نوع لكه و كمربند هایی با پوست زبر و چوب پنبه ای تولید شود و یا میوه بد شكل رشد كند و گودی هایی در سطح آن به وجود آید همه این ها موجب نامرغوبی میوه و تقلیل بهای آن می گردد پدیده دیگر گل كردن دوباره است در سال هایی كه سرما قسمت عمده جوانه های گل را در بهار از بین می برد دربعضی سال ها بخصوص در درختانی مثل سیب و گلابی شاخه های كوتاه بارده مجدداًجوانه های گل تولید كرده و شكوفه ثانوی به وجود می آورند .هرچند ممكن است بدون بروز سرما در بعضی سالها در اثر سایر عوامل نیز این شكوفه های ثانوی  دیده شوند . اصولاً این پدیده را می توان یك تلاش دوباره درخت برای تولید محصول ثانوی تلقی كرد. این محصول غیر فصل ریز تر و نامرغوبتر و به علت نداشتن فرصت كافی معمولاً نارس می ماند و بهتر است میوه ها را در ابتدای تولید از بین برد تا نیروی درخت بی فایده مصرف نشود .
سرمازدگی در سال آوری میوه های سرد سیری اثر دارد معمولاً اگر اتفاق دیگری نیفتد میزان محصول در سال های بعد از سرما همواره بیشتر خواهد بود .
نقل از سایت ترویج کشاورزی استان مرکزی

آزمایشگاه آنالیز اسپكتروسكوپی با هدف توسعه و به روز كردن فعالیت‌های کشاورزی در زمینه آنالیز مواد شیمیایی و اندازه‌گیری دقیق‌ و كاملتر بقایای سموم شیمیایی در محصولات كشاورزی افتتاح شد. در حال حاضر این آزمایشگاه با برخورداری از دستگاه‌های مجهز، توانایی اندازه گیری باقی‌مانده انواع آفت‌كش‌ها در محصولات غذایی، كشاورزی، آب و خاك، اندازه‌گیری مولكول‌های آلی دیگر همچون پلی كلروبیفنیل‌ها، پلی آروماتیك هیدروكربن‌ها، ویتامین‌ها، حلال‌های شیمیایی و صنعتی، برخی از رنگ‌ها، چربی‌ها، داروها و مواد وابسته، فرمون‌ها و هورمون‌ها، جذب كننده‌ها و برخی مایكوتوكسین‌ها را دارد. در حال حاضر دستگاه‌های موجود دراین آزمایشگاه برای اندازه‌گیری و شناسایی همه گروه‌های آفت‌كش‌ها و فرمون‌ها آمادگی دارند.افتتاح این آزمایشگاه  در جهت تعیین شاخص‌های باقی مانده سموم و جهت گیری برای تولید محصولات كشاورزی سالم‌تر معرفی میگردد. كارشناسان متبحر و كارآمد این آزمایشگاه به همراه تجهیزات اساسی آن، جزء مهمترین اركان یك آزمایشگاه مرجع برای بخش خصوصی و سایر آزمایشگاه‌های موجود كشور هستند.

به نظر می رسد کلیه باغداران کشور با شنیدن این خبر خیلی خوشحال نخواهند شد .چون در مصرف سم محدودیتی برای خود قایل نمیباشند.بخصوص باغداران سیب کار شهرستان سلماس که برای مبارزه با آفات کوچیکترین نقاط را هم در مصرف سم رعایت نمی کنند و فقط در صدد نابودی هرچه زودتر آفات هستند و کاری به مضرات استفاده بیش از حد و خارج از دز مصرفی ندارند.با تجویز اندازه خاصی از سموم کاری نداشته و همیشه این ذهنیت را در ذهن خود می پرورانند که دز اعلام شده مخصوص آزمایشگاه است و ما باید حداقل دو برابر آن توصیه را باید مصرف کنیم تا نتیجه بدست آوریم.البته نباید کیفیت پایین سموم ارائه شده در این سالهای اخیر را هم بی دلیل ندانیم و همه تقصیرات را به گردن باغدار بندازیم...........

با تعیین و تصویب نهائی استانداردهای حداكثر مجاز باقیمانده سموم (MRLs) در محصولات كشاورزی، ایران نیز در لیست كشورهای برخوردار از MRL های ملی قرار گرفت.

ورود باقیمانده سموم آفتكش موجود در مواد غذائی به بدن انسان می‌تواند ایجاد مسمومیت مزمن و در نتیجه عوارضی چون انواع سرطان، ناهنجاریهای جنینی، ناباروری، كاهش ضریب هوشی را در پی داشته باشد.

در هنگام مصرف محصولات كشاورزی، لازم است استاندادهای خاصی از نظر میزان باقیمانده سموم رعایت شود كه اصطلاحاٌ حداكثر باقیمانده مجاز یا (MRLs) نامیده می‌شود. این پارامتر نشان دهنده حداكثر باقیمانده سم است كه وجودش روی محصول مجاز می‌باشد. میزان MRL به عوامل مختلف ازجمله تنوع مصرف آفتكش، سبدغذائی هر كشور و حد مجاز روزانه سم كه می‌تواند وارد بدن انسان شود (ADI) ، بستگی دارد. لذا ضروری است هر كشور با توجه به شرایط اقتصادی و اجتمائی خود نسبت به تعیین MRL های ملی اقدام نماید.

 

 

دکتر پیمان فلسفی در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه زنجان، با بیان اینکه سبد حمایتی بخش کشاورزی در اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها توسط کارشناسان بخش کشاورزی و مدیران وزارت جهاد کشاورزی تدوین و با تایید رییس جمهوری، به‌زودی ابلاغ خواهد شد، اظهار کرد: بخش کشاورزی نیز باید در کنار سایر بخش‌ها، نقش خود را در جهت تحقق هر چه بهتر اهداف این قانون ایفا کند .  وی، قانون هدفمندسازی یارانه‌ها را حرکتی عظیم و موثر در اقتصاد کشور برشمرد و افزود: بخش کشاورزی به عنوان یک بخش اقتصادی مهم در تولید، امنیت غذایی، تحقق شاخص‌های توسعه، ایجاد ارزش افزوده، توسعه صادرات غیر نفتی و ایجاد اشتغال در کشور، ایفای نقش می‌کند و بدون‌شک این بخش نیز از آثار و نتایج مثبت قانون هدفمندسازی یارانه‌ها بهره‌مند خواهد شد .

این مقام مسوول، افزایش بهره‌وری، تحقق عدالت اجتماعی و توزیع بهینه منابع و یارانه‌ها را از مهم‌ترین اهداف قانون هدفمندسازی یارانه‌ها عنوان کرد و یادآور شد: افزایش درآمد کشاورزان، ارتقای وضعیت معیشتی آنها و توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی، می‌تواند از نتایج ارزشمند این قانون باشد .

فلسفی با بیان اینکه امیدواریم در برنامه زمانی مشخصی بتوانیم اهداف هدفمندکردن یارانه‌ها را محقق کنیم، تصریح کرد: تمهیداتی و برنامه‌های نیز اندیشیده شده است تا بر اساس این طرح و طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، با صرف کمترین هزینه، بیشترین ثمرات در بخش‌های مختلف اقتصادی، خود را نشان دهد .

وی با یادآوری اینکه در رابطه با مواردی چون ارتقای بهره‌وری آب، بهینه‌سازی مصرف آب، اصلاح روش‌های مصرف نهاده‌های کشاورزی و اصلاح مصرف حامل‌های انرژی، پیش‌بینی‌های خوبی از سوی وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: در رابطه با بهینه‌سازی مصرف آب، اقدامات بسیار خوبی آغاز شده است که از آن جمله می‌توان به تصویب تخصیص اعتباری معادل هزار و 350 میلیارد تومان به‌دستور رییس جمهوری در شورای‌عالی آب، جهت بهینه‌سازی مصرف آب و اصلاح روش‌های آبیاری اشاره کرد .

مشاور وزیر کشاورزی ادامه داد: این اعتبار در زمینه گسترش روش‌های آبیاری نوین و تجهیز و نوسازی اراضی در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار خواهد گرفت، تا شاهد تحولات عظیمی در این بخش باشیم .

فلسفی با اشاره به تأکید ویژه دولت بر ارتقای دانش فنی در بخش کشاورزی و آموزش‌های ترویجی، عنوان کرد: توسعه و بهینه‌سازی صنایع تبدیلی، گسترش مکانیزاسیون تجهیزات کشاورزی، استفاده از تجهیزات بهینه و مکانیزه و ماشینی‌ کردن فعالیت‌های کشاورزی مورد توجه و تأکید دولت است .

وی با اشاره به سیاست وزارت متبوع خود در زمینه گسترش بیمه فراگیر محصولات کشاورزی، اظهار کرد: بر این اساس، توافقات لازم با صندوق بیمه و بانک کشاورزی صورت گرفته است تا کشاورزان بدون دغدغه از این ظرفیت استفاده کرده و محصولات خود را بیمه كنند .

فلسفی، از افزایش سهم بیمه محصولات کشاورزی خبر داد و ابراز کرد: ارقامی که در بودجه سال‌جاری برای این حوزه پیش‌بینی شده است، رشد قابل توجهی را نشان می‌دهد و امیدواریم همه کشاورزان از جمله کشاورزان این استان نیز از این رشد بهره‌مند شوند .

وی با تاکید بر اینکه کشاورزان باید در زمان مناسب نسبت به بیمه کردن محصولات خود اقدام كنند، تا از مزایای آن بهره‌مند شوند، متذکر شد: امکان پرداخت خسارت به کشاورزانی که پس از وقوع حادثه اقدام به انجام بیمه محصولات‌شان كنند، وجود ندارد .

مطالعه وبررسیهای لازم برروی بعضی قارچكشها مانند كاپتان، مانكوذب، بنومیل،كاربندازیم مشخص کرده است كه،در تركیبات بعضی از مواد گروه بنزیمیدازول مانند كاربندازیم،بنومیل موادی با خاصیت سایتوكنینی وجوددارد كه این تركیبات در غلظت های پایین برروی تحریك وتقیسم رشدكالوس وریشه زایی موثر هستند.درعین حال دربسیاری ازمریستم های ریشه ای، تقسیم سلولی رادرغلظت های بالاتر متوقف می سازند واحتمال می رود كاربرد بی رویه این قارچ كشها، باعث عدم ریشه زایی قلمه ها گردد.  بنومیل وكاربندازیم جزءگروه بنزیمیدازول بوده كه  میتواننددرغلظت  پایین  خاصیت سایتوكنینی (تحریك وتقسیم  رشدكالوس وریشه زایی) ازخود نشان دهند.

بنابراین کسانی که اقدام به احداث نهالستان بخصوص نهالستان زیتون می نمایید در این مورد دقت کرده و از استفاده بی رویه از این سموم جهت ضد عفونی کردن ریشه ها اجتناب نمایند.

قابل توجه همکاران سم فروش

رئیس سازمان حفظ نباتات گفت: حدود 102 قلم آفت كش با خطر زیاد از فهرست سموم مجاز كشور حذف یا معلق شده كه از این مجموع 80 قلم حذف و 22 قلم معلق شده است. 'آقارضا فتوحی' روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، افزود: در زمان حاضر 265 قلم آفت كش شامل گروه سموم با خطر زیاد، خطرمتوسط و كم خطر در كشور به ثبت رسیده كه این سموم بترتیب 9، 27 و 64 درصد مجموع سموم ثبت شده در كشور را تشكیل می‌دهند. وی ادامه داد: طی سه سال اخیر ورود، تولید و مصرف پنج سم پرخطر شامل سموم آندوسولفان، سوین، آلاكلر، گوزاتیون و آمیتراز طی یك برنامه زمانبندی شده حذف شده است. رییس سازمان حفظ نباتات اظهار داشت: بدیهی است با این اقدام سالانه از ورود بیش از سه هزار تن سم پرخطر به كشور ممانعت بعمل آمد. به گفته فتوحی بیماری‌ها، آفات و علف‌های هرز همواره در طول تاریخ بعنوان رقیبی سرسخت در عرصه كشاورزی محصولات تولیدی انسان‌ها را مورد هجوم قرار داده بطوری كه كوچكترین غفلت كشاورز می‌تواند شرایطی ایجاد كند تا صد درصد محصول از بین برود. وی افزود: كنترل عوامل زیان آور گیاهی در مراحل مختلف كاشت، داشت، برداشت و پس از برداشت باعث جلوگیری از دست‌كم 30 درصد خسارت به محصولات كشاورزی می‌شود. رییس سازمان حفظ نباتات اظهار داشت: كنترل آفت‌های نباتی از مهمترین اهداف و سیاست‌های این سازمان است اما در اجرای این امر انجام روش‌های مبارزه غیرشیمیایی و استفاده از سموم كم خطر و كم مصرف و همچنین حذف سموم پرخطر در اولویت قرار دارد. فتوحی تصریح كرد كه استفاده از سموم كم خطر علاوه بر تولید محصولاتی سالم و بدون باقی‌مانده سموم به ایمن سازی محیط زیست نیز كمك می‌كند.

مقدمه

توسعه روز افزون جمعیت نیاز به تأمین غذا را روز به روز افزایش می دهد. به منظور افزایش تولید و رفع هر چه بیشتر مایحتاج بشر راه كارهای مختلفی چون افزایش سطح زیر كشت، افزایش عملكرد در واحد سطح، دستیابی به ارقام برتر، مدیریت عملیات زراعی شامل دفع آفات و بیماری ها، آبیاری، تغذیه، هرس و غیره وجود دارد. در این بین یكی از راه كارها كه به دست فراموشی سپرده شده است و كمتر مورد توجه قرار می گیرد كاهش ضایعات پس از تولید است كه محققین به این بخش اصطلاح«‌برداشت مخفی» را اختصاص داده اند. محصولات باغی(شامل كلیه میوه ها، سبزی ها و گل و گیاهان زینتی) بدلیل بالا بودن درصد رطوبت شان و ماهیت فیزیولوژیكی خاصی كه دارند طبیعتا دارای ضایعات بیشتری پس از برداشت می باشند كه گاهی بسته به نوع محصول ممكن است تا 60% محصول تولیدی به این طریق از دایره مصرف خارج شود. عوامل متفاوتی هم در دوره قبل از برداشت و هم در دوره پس از برداشت در شدت این پدیده مؤثر هستند. برخی از این عوامل تحت كنترل بوده و انسان قادر است آن ها را به نحو صحیح تحت تاثیر قرار داده و بدین وسیله ضایعات را به حداقل برساند.

انتخاب رقم

عملیات زراعی و شرایط آب و هوایی قبل از برداشت نقش مهمی در سرعت فرآیندهای فیزیولوژیكی محصول برداشت شده دارد ولی در این بین نقش رقم یا كولتیوار نیز بسیار مهم است. موفقیت در انجام عملیات پس از برداشت بستگی زیادی به ماهیت فیزیولوژیكی محصول دارد. عكس العمل محصولات باغبانی به شرایط انبارداری علی رقم بقیه صفات تحت تأثیر انتخاب طبیعی و انتخاب انسانی نبوده است. اخیراً در برنامه های اصلاحی محصولات باغی، صفات مرتبط با فیزیولوژی پس از برداشت محصول مورد توجه زیادی قرار گرفته است كه مهم ترین آن ها عبارتند از:
- قابلیت خوب جابجایی و كاهش نرم شده میوه در طی رسیدن بخصوص در گوجه فرنگی. این عمل با تأثیر بر آنزیم پلی گالاكتوروناز و با استفاده از مهندسی ژنتیك صورت گرفته است.
- مقاومت به سرمازدگی در طی انبارداری خصوصا در سیب، آوكادو، موز، خیار، هلو و گوجه فرنگی.
- مقاومت به اسكالد در سیب كه تحت كنترل فرآیند اكسیداسیون آلفا فارنزن است. تحقیقات نشان داده است كه یك ژن در بروز این عارضه دخالت دارد.
- مقاومت به انبارداری در اتمسفر كنترل شده، غلظت بالای دی اكسید كربن و غلظت كم اكسیژن در مورد توت فرنگی دو گروه از ارقام بر اساس محصولات حاصل از تخمیر مانند استالدیید و اتانول وجود دارند. ارقام آناپولیس و كاوندیش در غلظت بالای دی اكسید كربن، استالدیید و اتانول بسیار كمی تولید می نمایند در حالی كه ارقام كنت و هانوی در اثر نگهداری در غلظت بالای دی اكسید كربن اتانول و استالدیید بیشتری تولید می نمایند و ضایعات آن ها بیشتر است. بنابراین در انتخاب رقم باید توجه خاصی را مبذول داشت چرا كه در صورت نامناسب بوده رقم انتخاب شده با شرایط و اهداف تولید ممكن است بقیه عملیات باغبانی تأثیر ناچیزی بر كاهش ضایعات داشته باشد.

شدت نور

شدت نور مناسب نه تنها در افزایش تولید و تكثیر در محصول مؤثر است بلكه از بروز عوارض فیزیولوژیكی خاصی چون آفتاب سوختگی نیز جلوگیری می كند. این عارضه در گوجه فرنگی بسیار شایع بوده و بخش قابل توجهی از محصول را دچار آسیب می كند. در شرایطی كه شدت نور زیاد است پرورش گوجه فرنگی بصورت داربستی توصیه نمی گردد. بعلاوه در این شرایط بهتر است از ارقامی كه دارای برگ بیشتری می باشند استفاده نمود تا با سایه اندازی برگ ها برروی میوه ها شیوع این عارضه كاهش یابد. میوه آفتاب سوخته گوجه فرنگی نه تنها قابلیت نگهداری خوبی ندارد بلكه آن را نمی توان به خوبی بصورت مصنوعی رساند. نمونه بارز دیگری از تأثیر نور را می توان در میزان ویتامین ث و میزان ماده خشك محصول مشاهده نمود. با افزایش شدت نور در دامنه بهینه میزان ویتامین ث محصول افزایش می یابد.

آبیاری

چون در صد بالایی از وزن محصولات باغی را آب تشكیل می دهد، تأمین آب نه تنها در افزایش تولید مؤثر است بلكه با بهینه سازی تأمین آب می توان عوارض فیزیولوژیكی خاص چون پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی، لكه تلخی در سیب وTip burn  در كاهورا كاهش داد. در مورد لكه تلخی سیب باید اشاره نمود كه دقت در انجام عملیات آبیاری كه منجر به توزیع مناسب تر كلسیم در میوه می گردد خصوصا در مراحل پایانی رشد از راه كارهای اساسی كاهش این عارضه می باشد. آبیاری بارانی علاوه بر افزایش راندمان مصرف آب منجر به بهبود میوه ها از نظر عوارض اشاره شده خواهد شد.

مدیریت تغذیه

تغذیه صحیح محصولات باغی نقش مهمی در كاهش ضایعات و بهبود كیفیت محصول تولیدی و عمر انباری محصولات برداشت شده دارد. در این بین ازت، فسفر، پتاسیم، كلسیم، بور، مس و مولیبدن از اهمیت زیادی برخوردارند. ازت بیش از حد نه تنها عدم تعادل اسید آمینه های ضروری و بالطبع عدم تعادل پروتئین را در پی خواهد داشت بلكه مشكلات عدیده ای چون تجمع نیترات و كاهش میزان ویتامین ث را نیز ایجاد می كند. عوارض فیزیولوژیكی چون توخالی شدن كلم بروكلی، كاهش وزن سیب زمینی شیرین در انبار و كاهش عطر و طعم كرفس در نتیجه مصرف ازت بیش از حد است. در كاهو ازت بیش از حد نه تنها منجر به تجمع نیترات گشته و مصرف آن مشكلات خاصی چون بیماری متهموگلوبینیا را ایجاد می كند بلكه باعث كاهش وزن خشك محصول و كاهش عمر انباری كاهو خواهد شد. در توت فرنگی نیز كود ازته در سفتی بافت میوه در طی انبارداری مؤثر است. تیمار ازت هم چنین بر مواد جامد قابل حل تاثیر قابل توجهی داشته و با افزایش ازت از 126 به 225 كیلو گرم در هكتار مواد جامد قابل حل كاهش می یابد. بسیاری از عوارض دیگر كه در طی انبارداری منجر به افزایش ضایعات می گردد را می توان با تیمار كلسیم برطرف نمود. برای مثال لكه تلخ در سیب، Tipburn در سبزیجات برگی و پوسیدگی گلگاه در محصولات خانواده سیب زمینیان و Black heart در كرفس را می توان اشاره نمود. بنابراین لازم است در طی رشد محصول و هم چنین در دوره قبل از برداشت بر اساس اصول علمی نسبت به توصیه كودی اقدام نمود تا نه تنها عملكرد مطلوبی حاصل گردد بلكه كیفیت محصول تولیدی و عمر انباری آن نیز افزایش یابد.

 

در حدود یکصد میلیون سال پیش، یک اشتباه ژنتیکی،‌ روند تکامل گیاهان را دستخوش تغییرات محسوسی کرد. یک جهش ژنتیکی باعث شد که گیاهان با تنوع و پیچیدگی که ما امروز می‌بینیم به حیات خود روی زمین ادامه دهند

امروزه گونه‌های بسیاری متفاوتی از گیاهان وجود دارند،‌ با تنوعی بی‌نظیر در شکل و رنگ و سایر ویژگی‌ها که شاید در نگاه اول به چشم ما نیایند. یکی از این تفاوت‌ها، شکل‌گیری بخش‌های نرینه و مادگی در گیاهان است که تنوع در آن،‌ خود باعث تنوع در گیاهان شده است. اما این تفاوت‌ از کجا شروع شد؟ محققین می‌گویند از یک اشتباه! 

به گزارش ساینس‌دیلی، محققین در مطالعه گیاهان به این نتیجه رسیده‌اند که در حدود 100 میلیون سال پیش،‌ یک جهش ژنتیکی در روند تکثیر دی.ان.ای گیاهان،‌ باعث شده که ژن ساخت قسمت‌های نرینه از ژن ساخت مادگی جدا بشود. البته در همه گیاهان این تغییر به ظاهر ناخواسته ژنتیکی مانند هم نبوده است. در برخی کپی شدن این آرایش ژنتیکی جدید، دو ژن همانند را در دی.ان.ای گیاه به جا گذاشته است که هر دو درست مانند یکدیگر،‌ هم بخش‌های نرینه و هم بخش‌های مادگی را می‌سازند.

در برخی گیاهان دیگر،‌ این دو ژن کاملا مجزا از هم عمل می‌کنند و یکی بخش‌های نرینه و دیگری مادگی را می‌سازد. در برخی انواع دیگر، عملکرد ژن‌ها به عوامل دیگری به عنوان روشن‌کننده یا خاموش‌کننده عملکرد ژن وابسته است.

نتیجه این که، تنوع گیاهی در بین گیاهان زمین فوق‌العاده بالا رفت. به گفته محققین،‌ این خطای ژنتیکی شاید باعث بقای گیاهان شد چون هر موجودی که از نظر ژنتیک تنوع بالاتری داشته باشد، پیچیده‌تر می‌شود و شانس بیشتری برای بقا خواهد داشت. در حقیقت این تحول و تکامل است!

سوالی که هنوز بی‌پاسخ مانده، ‌این است که آیا این جهش ژنتیکی همچنان باقی خواهد ماند یا روزی به پایان می‌رسد و گیاهان باز با آرایش ژنتیکی قبلی خود ادامه خواهند داد.

 

میوه ها و سبزی ها از جمله مهم ترین محصولات باغی هستند كه نقش مهمی در تأمین نیاز غذایی و سلامت انسان بازی می كنند. این گروه از محصولات كشاورزی بدلیل داشتن رطوبت زیاد فساد پذیر هستند و در دوره پس از برداشت بخش عمده ای از آن ها(بین 5 تا 50 درصد) از بین می روند. میزان این ضایعات حتی در برخی موارد تا 80 درصد نیز می رسد. در این میان تره بار بالاترین درصد ضایعات را به خود اختصاص داده اند. كاهش و به حداقل رساندن چنین ضایعاتی به عنوان«برداشت مخفی» می تواند یكی از راه های مؤثر در تأمین غذا برای جامعه به حساب آید. در كشورهایی كه سیستم كشاورزی پیشرفته ای دارند، پیشرفت های قابل توجهی در زمینه تكنولوژی پس از برداشت صورت گرفته است. چنین عملیاتی نه تنها ضایعات این گروه از محصولات را به حداقل می رساند بلكه كیفیت آن ها را نیز در طی حمل و نقل، جابجایی، انبارداری و توزیع حفظ خواهد كرد. بخش عمده ای از این ضایعات را می توان با اجرای عملیات صحیح در دوره قبل از برداشت(در باغ یا مزرعه) حذف نمود. مدیریت تغذیه، آفات و بیماری های گیاهی در دوره قبل از برداشت، تكنولوژی صحیح برداشت، تیمارهای غیر شیمیایی و استفاده از تركیبات طبیعی برای كنترل ضایعات، عملیات پیش سرمادهی، سیستم های بسته بندی جدید، انبارداری صحیح(شامل كلیه عملیات در طی انبارداری) و بالاخره حمل و نقل صحیح از مهم ترین راه كارهای موجود هستند كه تا حد قابل توجهی میزان این ضایعات را به حداقل می رسانند. بنابراین كاهش ضایعات این گروه از محصولات كشاورزی نیازمند اصلاح ساختار تولید این محصولات از باغ و مزرعه تا انبار و سپس حمل و نقل و بازاررسانی و در نهایت مصرف كننده خواهد بود. بالا بردن دانش فنی تولید كنندگان، انبارداران، مسئولین میادین میوه و تره بار، خرده فروشی ها و در نهایت مصرف كنندگان گامی موثر در این راستا می باشد.

مقدمه

توسعه روز افزون جمعیت نیاز به تأمین غذا را روز به روز افزایش می دهد. به منظور افزایش تولید و رفع هر چه بیشتر مایحتاج بشر راه كارهای مختلفی چون افزایش سطح زیر كشت، افزایش عملكرد در واحد سطح، دستیابی به ارقام برتر، مدیریت عملیات زراعی شامل دفع آفات و بیماری ها، آبیاری، تغذیه، هرس و غیره وجود دارد. در این بین یكی از راه كارها كه به دست فراموشی سپرده شده است و كمتر مورد توجه قرار می گیرد كاهش ضایعات پس از تولید است كه محققین به این بخش اصطلاح«‌برداشت مخفی» را اختصاص داده اند. محصولات باغی(شامل كلیه میوه ها، سبزی ها و گل و گیاهان زینتی) بدلیل بالا بودن درصد رطوبت شان و ماهیت فیزیولوژیكی خاصی كه دارند طبیعتا دارای ضایعات بیشتری پس از برداشت می باشند كه گاهی بسته به نوع محصول ممكن است تا 60% محصول تولیدی به این طریق از دایره مصرف خارج شود. عوامل متفاوتی هم در دوره قبل از برداشت و هم در دوره پس از برداشت در شدت این پدیده مؤثر هستند. برخی از این عوامل تحت كنترل بوده و انسان قادر است آن ها را به نحو صحیح تحت تاثیر قرار داده و بدین وسیله ضایعات را به حداقل برساند.

انتخاب رقم

عملیات زراعی و شرایط آب و هوایی قبل از برداشت نقش مهمی در سرعت فرآیندهای فیزیولوژیكی محصول برداشت شده دارد ولی در این بین نقش رقم یا كولتیوار نیز بسیار مهم است. موفقیت در انجام عملیات پس از برداشت بستگی زیادی به ماهیت فیزیولوژیكی محصول دارد. عكس العمل محصولات باغبانی به شرایط انبارداری علی رقم بقیه صفات تحت تأثیر انتخاب طبیعی و انتخاب انسانی نبوده است. اخیراً در برنامه های اصلاحی محصولات باغی، صفات مرتبط با فیزیولوژی پس از برداشت محصول مورد توجه زیادی قرار گرفته است كه مهم ترین آن ها عبارتند از:
- قابلیت خوب جابجایی و كاهش نرم شده میوه در طی رسیدن بخصوص در گوجه فرنگی. این عمل با تأثیر بر آنزیم پلی گالاكتوروناز و با استفاده از مهندسی ژنتیك صورت گرفته است.
- مقاومت به سرمازدگی در طی انبارداری خصوصا در سیب، آوكادو، موز، خیار، هلو و گوجه فرنگی.
- مقاومت به اسكالد در سیب كه تحت كنترل فرآیند اكسیداسیون آلفا فارنزن است. تحقیقات نشان داده است كه یك ژن در بروز این عارضه دخالت دارد.
- مقاومت به انبارداری در اتمسفر كنترل شده، غلظت بالای دی اكسید كربن و غلظت كم اكسیژن در مورد توت فرنگی دو گروه از ارقام بر اساس محصولات حاصل از تخمیر مانند استالدیید و اتانول وجود دارند. ارقام آناپولیس و كاوندیش در غلظت بالای دی اكسید كربن، استالدیید و اتانول بسیار كمی تولید می نمایند در حالی كه ارقام كنت و هانوی در اثر نگهداری در غلظت بالای دی اكسید كربن اتانول و استالدیید بیشتری تولید می نمایند و ضایعات آن ها بیشتر است. بنابراین در انتخاب رقم باید توجه خاصی را مبذول داشت چرا كه در صورت نامناسب بوده رقم انتخاب شده با شرایط و اهداف تولید ممكن است بقیه عملیات باغبانی تأثیر ناچیزی بر كاهش ضایعات داشته باشد.

شدت نور

شدت نور مناسب نه تنها در افزایش تولید و تكثیر در محصول مؤثر است بلكه از بروز عوارض فیزیولوژیكی خاصی چون آفتاب سوختگی نیز جلوگیری می كند. این عارضه در گوجه فرنگی بسیار شایع بوده و بخش قابل توجهی از محصول را دچار آسیب می كند. در شرایطی كه شدت نور زیاد است پرورش گوجه فرنگی بصورت داربستی توصیه نمی گردد. بعلاوه در این شرایط بهتر است از ارقامی كه دارای برگ بیشتری می باشند استفاده نمود تا با سایه اندازی برگ ها برروی میوه ها شیوع این عارضه كاهش یابد. میوه آفتاب سوخته گوجه فرنگی نه تنها قابلیت نگهداری خوبی ندارد بلكه آن را نمی توان به خوبی بصورت مصنوعی رساند. نمونه بارز دیگری از تأثیر نور را می توان در میزان ویتامین ث و میزان ماده خشك محصول مشاهده نمود. با افزایش شدت نور در دامنه بهینه میزان ویتامین ث محصول افزایش می یابد.

آبیاری

چون در صد بالایی از وزن محصولات باغی را آب تشكیل می دهد، تأمین آب نه تنها در افزایش تولید مؤثر است بلكه با بهینه سازی تأمین آب می توان عوارض فیزیولوژیكی خاص چون پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی، لكه تلخی در سیب وTip burn  در كاهورا كاهش داد. در مورد لكه تلخی سیب باید اشاره نمود كه دقت در انجام عملیات آبیاری كه منجر به توزیع مناسب تر كلسیم در میوه می گردد خصوصا در مراحل پایانی رشد از راه كارهای اساسی كاهش این عارضه می باشد. آبیاری بارانی علاوه بر افزایش راندمان مصرف آب منجر به بهبود میوه ها از نظر عوارض اشاره شده خواهد شد.

مدیریت تغذیه

تغذیه صحیح محصولات باغی نقش مهمی در كاهش ضایعات و بهبود كیفیت محصول تولیدی و عمر انباری محصولات برداشت شده دارد. در این بین ازت، فسفر، پتاسیم، كلسیم، بور، مس و مولیبدن از اهمیت زیادی برخوردارند. ازت بیش از حد نه تنها عدم تعادل اسید آمینه های ضروری و بالطبع عدم تعادل پروتئین را در پی خواهد داشت بلكه مشكلات عدیده ای چون تجمع نیترات و كاهش میزان ویتامین ث را نیز ایجاد می كند. عوارض فیزیولوژیكی چون توخالی شدن كلم بروكلی، كاهش وزن سیب زمینی شیرین در انبار و كاهش عطر و طعم كرفس در نتیجه مصرف ازت بیش از حد است. در كاهو ازت بیش از حد نه تنها منجر به تجمع نیترات گشته و مصرف آن مشكلات خاصی چون بیماری متهموگلوبینیا را ایجاد می كند بلكه باعث كاهش وزن خشك محصول و كاهش عمر انباری كاهو خواهد شد. در توت فرنگی نیز كود ازته در سفتی بافت میوه در طی انبارداری مؤثر است. تیمار ازت هم چنین بر مواد جامد قابل حل تاثیر قابل توجهی داشته و با افزایش ازت از 126 به 225 كیلو گرم در هكتار مواد جامد قابل حل كاهش می یابد. بسیاری از عوارض دیگر كه در طی انبارداری منجر به افزایش ضایعات می گردد را می توان با تیمار كلسیم برطرف نمود. برای مثال لكه تلخ در سیب، Tipburn در سبزیجات برگی و پوسیدگی گلگاه در محصولات خانواده سیب زمینیان و Black heart در كرفس را می توان اشاره نمود. بنابراین لازم است در طی رشد محصول و هم چنین در دوره قبل از برداشت بر اساس اصول علمی نسبت به توصیه كودی اقدام نمود تا نه تنها عملكرد مطلوبی حاصل گردد بلكه كیفیت محصول تولیدی و عمر انباری آن نیز افزایش یابد.

 

 در شهرستان سلماس سرمای بهاره باعث از بین رفتن تقریبا" تمامی محصول سیب که محصول غالب این شهرستان است ؛ شد.و مقدار بسیار اندکی از محصول که از این سرما در امان ماند در اثر بارندگیهای بسیار بهاره تلقیح کامل نشد و تقریبا" ناقص از آب در آمد و تخم تمام سیبهای به ظاهر سالم دیده شده در باغات هم ناکامل شدند و تابستان گرم هم مزید بر علت شد و پیوندگاهسیب به شاخه سیب تقریبا" رطوبت خود را از دست داد و این عوامل دست به دست هم دادند تا اندک سیب بجا مانده از این تغییرات هم قبل از رسیدن ریزش کنند و اغلب کشاورزان دانسته یا ندانسته با ناآگاهی به سوی کارهای عجیبی برای جلو گیری از این ریزش روی میاورند.از جمله این موارد استفاده بی رویه از انواع هورمونها میباشد که جای بسی تاسف  دارد که این هورمونهای استفاده شده در دزهای متفاوت تاثیرات زیانباری بر روی مصرف کننده خواهد داشت.

بنابر این بر آن شدم تا کمی در مورد هورمونهای مورد استفاده در باغبانی مطالبی را بنویسم.انشالله که مورد استفاده قرار بگیرد.

نقش جیبرلین در گیاه

طویل شدن سلولها
پاشیدن جیبرلین روی گیاه باعث افزایش طول ساقه میشود. طویل شدن ساقه در درجه اول نتیجه طویل شدن نواحی بین گره ها است هر چند تقسیم سلولینیز تا حدودی ممکن است در این امر دخیل باشد
گلدهی
بعضی درختان میوه فقط در روزهای بلند گل میدهند و بیشترگونه ها هم تحت اثر جیبرلین در روزهای کوتاه وادار به گلدهی میشوند.
پارتنوکاپی
جیبرلین در بسیاری از میوه ها ایجاد میوه پارتنوکارپ (میوه بدون دانه) میکند.
طویل شدن ریشه
جیبرلین در بعضی گونه های درختان میوه به طویل شدن ریشهکمک میکند.
رشد برگ
طول موجهای کوتاهی از نور قرمز در رشد برگ موثر است. جیبرلین میتواند در رشد برگ جایگزین نور قرمز شود
سبز کردن بذوره
بذر برخی از گیاهان بعد از جذب آب برای اینکه سبز شودلازم است که قبلا در مقابل نور قرار گیرد میتواند جایگزین نورقرمز قرار بگیرد و باعث سبز شدن بذور گردد

کاربرد جیبرلین در باغبانی

مهمترین کاربرد این هورمون برای افزایش میزان محصول انگور است

·اگر هورمون پاشی قبل از عمل لقاح یعنی 10 روز قبل از ریزش گلبرگها صورت گیردباعث از بین رفتن مادگی و تولید حبه های بدون هسته میشود. این عمل با ریزش تعدادیاز حبه ها همراه است بنابراین درانگور یاوقتیکه خوشه متراکم دارد باعث تنکشدن خوشه (ریزش گلهای خوشه) و بالا رفتن کیفیت محصول میشود چون حبه های باقی ماندهفضای زیادی برای رشد دارند.
·افزایش محصول انگور زمانی است که هورمون پاشی بعد از انجام عمل لقاح و تشکیل حبه انجام میگیرد که باعث درشت شدن حبه ها میشود.

بزرگی و درشتی میوه

برای تولید میوه های درشتتر و بهتر و برای جلوگیری ازترک ناشی ازباران درگیلاس از جیبرلین سه هفته قبل از برداشت روی این محصول هورمون پاشی میشود.

کیفیت میوه

برای کیفیت میوه آلوده 5 - 4 هفته قبل از برداشت هورمون پاشیروی این میوه صورت میگیرد.

به عقب انداختن رسیدن میوه*ها

میوه هایی مثل خرمالوکه اگر پس از رسیدن چیده نشوند به سرعت نرم وفا سد میشوند و یاپرتقال و لیمو زمانی روی درخت میرسند که عرضه به بازار زیاد و قیمت پایین است. چنین میوه هایی را اگر موقعی هنوز سبز هستند یعنی حدود یکماه قبل از رسیدن با محولهایی از جیبرلین محلول پاشی کنند در این صورت مدت نسبتا طولانی میوه سبز روی درخت باقی میماند. در یکماه قبل از رسیدن با محلولهایی از جیبرلین محلول پاشی دوباره به حالت سبز بر میگردند.

دیر برداشت کردن میوه ها

در موردگیلاس سه هفته قبل از برداشت و برای گلابی چهار هفته قبل از برداشت محلول پاشی میکنند.

پا بلند کردن گیاهان پا کوتاه

برای انجام این کار از این هورمون استفاده میشود که با بلند شدن میان گره ها این امر ممکن است.

سایر کاربردها

·برای وادار کردن گیاهان روز بلندگیاهانی که در روزهای بلند و طولانی گلدهیمی کنند به گلدهی در شرایط روز کوتاهی گیاهانی که در روزهای کوتاه گلدهی میکنند از این هورمون استفاده میشود.
·برای کاهش اثر ویروس زرد در میوهآلبالو 15-10 روز پس از ریزش گلبرگها استفاده میشود.
·برای اصلاح شکل و اندازه میوه سیب در زمان اولین ریزش گلبرگها استفاده میشود.
·برای افزایش تولیدگل رزدرخیار گلخانه ایازهورمون حیبرلین استفاده میکنند.
·برای افزایش جوانه زنی بذرهایسیب،گلابی،فندق،گیلاس قبل از جوانه زنی از هورمون جیبرلین استفاده میشود.
·جیبرلین در انگور باعث افزایش اندازه حبه ها میشود و در سیب و گلابی باعث درازشدن اندازه این میوه ها میشود.

 در شهرستان سلماس سرمای بهاره باعث از بین رفتن تقریبا" تمامی محصول سیب که محصول غالب این شهرستان است ؛ شد.و مقدار بسیار اندکی از محصول که از این سرما در امان ماند در اثر بارندگیهای بسیار بهاره تلقیح کامل نشد و تقریبا" ناقص از آب در آمد و تخم تمام سیبهای به ظاهر سالم دیده شده در باغات هم ناکامل شدند و تابستان گرم هم مزید بر علت شد و پیوندگاهسیب به شاخه سیب تقریبا" رطوبت خود را از دست داد و این عوامل دست به دست هم دادند تا اندک سیب بجا مانده از این تغییرات هم قبل از رسیدن ریزش کنند و اغلب کشاورزان دانسته یا ندانسته با ناآگاهی به سوی کارهای عجیبی برای جلو گیری از این ریزش روی میاورند.از جمله این موارد استفاده بی رویه از انواع هورمونها میباشد که جای بسی تاسف  دارد که این هورمونهای استفاده شده در دزهای متفاوت تاثیرات زیانباری بر روی مصرف کننده خواهد داشت.

بنابر این بر آن شدم تا کمی در مورد هورمونهای مورد استفاده در باغبانی مطالبی را بنویسم.انشالله که مورد استفاده قرار بگیرد.

هورمون اکسین:

ساخت اکسین عمدتا در بخشهای مریستمی گیاه بخصوص ، جوانه های راسی و برگهای جوان صورت میگیرد. در پژوهشهای اولیه در مورد اکسین گفته شده بود که چون اندول استیک اسید از نظر ساختمان شیمیایی شبیه اسید آمینه تریپتوفان است احتمالا از تریپتوفان ساخته میشود. بعد از شناسایی عناصر رادیواکتیو و استفاده آنها در تحقیقات زیستی ، این نظر تائید شد.
با بکارگیری کربن رادیواکتیو (کربن 14) مسیر تشکیل اندول استیک اسید (iaa) در بسیاری از گیاهان شناخته شده است که شامل مسیر زیر میباشد: اسید آمینه تریپتوفان بوسیله واکنش دآمیناسیون به اندول پیروویک اسید تبدیل میشود. سپس این ماده بوسیله واکنش دکربوکسیلاسیون به اندول استالدوئید تبدیل میگردد.اندول استالدئید تحت تاثیر واکنش دهیدروزناسیون به اندول استیک اسید تبدیل میشود.

نقش اکسینها در گیاه:

 طویل شدن سلولها و اندام:

کلا طول شدن سلولها فقط در حضور اکسین روی میدهد. اکسین در غلظتهای بالا اثر بازدارندگی روی این مرحله از رشد دارد مثلا غلظتی از اکسین که باعث ویل شدن ساقه میشود، طویل شدن ریشه را کند میسازد
جلوگیری از ریزش برگ:
اکسین از ریزش برگها جلوگیری میکند و ریزش میوه های رسیده را به عقب میاندازد.
تسریع در رسیدن میوه:
اکسین رسیدن کامل میوه ها را تسریع میکند.
پارتنوکارپی

 این اصطلاح به میوه های بدون دانه گفته میشود که بطور طبیعی در برخی گونه ها روی میدهد و در بعضی گونه ها هم می توان آن را با بکارگیری هورمون اکسین تحریک کرد
اثرات سمی اکسین
استفاده از غلظتهای نسبتا زیاد اکسین باعث تغییر شکل برگ ، ساقه ، ریشه ، رنگ پریدگی برگها ، جلوگیری از طویل شدن ساقه و ریشه و جلوگیری از باز شدن گلها میشود. از این خاصیت اکسین ها در از بین بردن علفهای هرز و دیگر گیاهان مزاحم به عنوان علف کش استفاده میشود.
نحوه انتقال اکسین
انتقال اکسین در اندامهای هوایی گیاه از بالا به پایین و در بافتهای پارانشیمی در داخل آوندهای آبکشی انجام میگیرد. نحوه انتقال اکسین در ریشه هم از نوک ریشه به سمت بالای ریشه صورت میگیرد.
نقش اکسین در باغبانی
تنک کردن
پایداری میوه های در حال رشد و گلها و برگها بستگی به تعادل بین اکسین داخل آنها و مقدار اکسین ساقه دارد. هر وقت این تعادل بهم بخورد در محل اتصال دمبرگ با میوه یا دمگل به ساقه یک لایه چوب پنبه ای بوجود می آید و اندام مربوط از درخت جدا میشود و ریزش میکند. این امر در میوه کاری اهمیت زیادی دارد. چون درختان میوه زیادی تولید میکنند اگر همه آنها روی درخت بماند ولی محصول از نظر کیفی نامرغوب میشود ثانیا به علت کمبود مواد غذایی ریزش میکنند ثالثا درخت ضعیف میشود. برای جلوگیری از این موارد با استفاده به موقع از محلولهایی از انواع اکسین گلهای ضعیف را وادار به ریزش می*کنند یا به اصطلاح محل تنک کردن انجام میدهند.
تولید بافت پینه ای
هر وقت درخت به دلایلی از جمله هرس و قلمه گیری زخم شود، سلولهای پارانشیمی ناحیه زخم با ایجاد بافت یکنواخت محل زخم را ترمیم میکنند این بافت که پینه نام دارد دارای اکسین زیادی دارد.
جلوگیری از ریزش میوه قبل از برداشت
برای این منظور 4 - 3 هفته قبل از برداشت میوه از ترکیبات مختلف اکسینی به غلظت معینی استفاده میشود
کاهش ترک خوردگی میوه گیلاس
میوه های گیلاس بعد از بارندگی دچار ترک خوردگی میشوند که با مصرف ترکیبی از اکسین با غلظت معین 35 روز قبل از برداشت میتوان از این پدیده جلوگیری کرد

ریشه دار کردن قلمه ها
ریشه دار کردن قلمه ها به کمک اکسین یکی از کاربردهای مهم این ماده در باغبانی است
جلوگیری از رشد نوکها و پا جوشها
پس از هرس شدید گیاهان ، تعدادی شاخه غیر بارور بنام نوک تولید میشود که باید هرس شوند. اگر محل زخم هرس را با کمک اکسین محلول پاشی کنیم از رشد نوکها جلوگیری می شود که این ماده برای جلوگیری از رشد پاجوشها (پاگیاه نیز بکار میرود.(
رشد طولی شاخه
چون جوانه انتهایی شاخه دارای اکسین زیادی است و باعث رشد سریع طولی شاخه میشود.

 

مركبات

تامین نیاز غذایی و ایجاد تعادل بین عناصر مورد نیاز درختان مركبات از عوامل موثر در تولید محصول با كیفیت مطلوب ، بازارپسندی و افزایش خاصیت نگهداری میوه ، پس از برداشت می باشد .

تاثیر عناصر مختلف بر مركبات تو علایم كمبود آنها :

ازت (N) : باعث تسریع ظهور گلها و شكوفه دادن درختان در برابر شده و نقش مهمی در باز شدن جوانه های برگی و بارور شدن تخمدان دارد ، در صورت كمبود برگها سبز روشن شده و پس از مدتی شروع به ریختن كرده و شاخه ها كوتاه می شوند . میوه ها كوچك و رنگ پریده باقی می مانند .

فسفر (p)  : ضخامت پوسته را كاهش می دهد ، باعث شیرینتر شدن میوه و افزایش بازار پسندی آن می گردد . اگر گیاه با كمبود فسفر مواجه شود ، برگهای پیر سبز تیره شده و سرشاخه ها خشك می گردد ، تعداد شكوفه ها و میوه ها نیز كاهش می یابد و پوست میوه ها ضخیم می شود .

پتاسیم (K) : عمدتاً بر رنگ یموه اثر داشته و باعث نارنجی شدن آن می گردد . مقدار ویتامین C را افزایش داده و ریزیش میوه ها را از درخت كاهش می دهد و اگرگیاه كمبود پتاسیم داشته باشد ، نقاط صمغی روی برگ ظاهر می شود كه به تدریج بزرگ شده و سیاه یا قهوه ای می گردد . و میوه ها خشن ، بدرنگ و كم آب می شود.

منگنز (Mn) :‌در واكنشهای آنزیمی گیاه نقش داشته و به فتوسنتز نیز كمك می كند . در صورت كمبود كمبود منگنز حاشیه برگهای جوان سبز روشن شده و اطراف رگبرگها سبز تیره باقی می ماند . با شدیدتر شدن علایم كمبود نواحی سبز كم رنگ روی برگ گسترش یافته و لكه های سفید رنگی روی آنها پدید می آید .

بر (B) :‌به عنوان تنظیم كننده عمل می كند ، اثرات ناشی از كمبود كلسیم را به تاخیر می اندازد ولی نمی تواند جایگزین آن شود . اگر گیاه با كمبود بر مواجه شود لكه های آبگز روی برگهای جوان ظاهر می شود كه بعداً قهوا ای یا خشك می شود . رگبرگها ضخیم و شكافدار ،‌میوه ها كوچك و چروكیده شده و ماده صمغ مانندی داخل آن جمع می شود.

روی (zn) : بر رشد شاخه های جوان تاثیر داشته و جوانه های برگ و گل را افزایش می دهد . در صورت كمبود روی جوانه های برگی باد كرده ولی باز نمی شوند ، برگها باریك ، نازك و روشن تا سفید هستند . این مجموعه به شاخه ها حالت مشعلی و لختی خاصی می دهد كه اصطلاحاً به آن كچلی درخت گفته می شود پوست میوه ها كلفت ، سفید ، ضخیم و میوه غیر قابل فروش می شود .

 

طغیان بیماری زنگ زرد گندم و پوسیدگی ریشه:

به اطلاع  کشاورزان  عزیز استان می رساند که به علت بارندگیهای مناسب بهاره و بالا بودن میزان رطوبت و استفاده بیش از حد از کود های ازته و بالا بودن تراکم  کشت در بعضی مناطق ، بیماری زنگ زرد گندم در سطح استان مشاهده شده است که کانون اصلی آلودگی ، مزارع آبی شهرستانهای شمالی استان بویژه پلدشت  و در جنوب استان بویژه در شهرستان میاندوآب ، باروق و حاشیه رودخانه های زرینه و سیمینه در برخی مناطق شیوع پیدا کرده است .                                            

  لذا سطح آلودگی بیش از پانزده هزار هکتار برآورد می شود و در صورت تداوم شرایط جوی احتمال افزایش آلودگی وجود دارد .

بدینوسیله از گندمکاران و باغداران عزیز استان تقاضا دارد مزارع و باغات خود را تحت کنترل داشته و با مشاهده علائم بیماری زنگ زرد و یا بیماری پوسیدگی ریشه در گندم و پوسیدگی ریشه در باغات زه دار بعلت بالا آمدن سطح آب زیرزمینی ، مراتب را با کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی دهستانها و یا مدیریت جهاد کشاورزی شهرستانها در میان گذاشته و به موقع نسبت به مبارزه با توجه به توصیه های فنی کارشناسان  جهاد کشاورزی و کلینیک های گیاهپزشکی اقدام نمایند.

در ضمن از استفاده بی رویه از کودهای  ازته و آبیاری بیش از نیاز خودداری نمایید.

به کشاورزان عزیز استان توصیه می شود از سموم تیلت با دز مصرفی نیم لیتر در هکتار و یا آلتو با دز مصرفی نیم لیتر در هکتار  و یا فولیکور با دز مصرفی یک لیتر در هکتار جهت مبارزه با بیماری زنگ زرد گندم استفاده نمایند.

 

 

در منابع علمی و در کتابهای درسی خوانده ایم که زنبور عسل تاثیر بسیار زیادی در گرده افشانی گل دارد.متاسفانه در شهرستان سلماس که فصل گل دهی سیب شروع میشود زنبورداران شهرستان خوی خیل عظیمی از زنبورهای خود را به باغات سیب سلماس سرازیر میکنند و نیز خوانده ایم که برای هر هکتار باغ سیب 5 الی 6 صندوق زنبور کافی است تا در گرده افشانی گلها به سیب کمک نماید.حال در این فصل از سال اگر سری به باغات سیب سلماس بکشید با چنان جمعیت عظیم زنبور مواجه میشوید که در تعجب میمانید.باورش سخت است ولی در یکی از باغات نزدیک به دوازده هزار صندوق زنبور گذاشته شده است که فضای باغات همجوار را نیز گرفته اند و باید بدانیم که جمعیت بالای زنبور در واحد سطح نه تنها به نفع گرده افشانی نیست بلکه در از بین رفتن تخمدان گل نیز بسیار موثر میباشد و با جمع آوری شدن کل شیره موجود در تخمدان و لوله گرده در سیب این گلها توان نگهداری خود را از دست داده و از بین میروند.حال بر مسئولین امور دام شهرستان سلماس باید گفت آیا این همه انتقالات این حشره مفید از شهرهای همجوار به این شهر گلهای به سلامت مانده از سرما زدگی را با مخاطره روبرو نمیکند؟آیا استاندارد علمی  تعداد کندو برا واحد سطح ؛ برای نزدیک به شش هزار هکتار از باغات سیب سلماس لحاظ و در نظر گرفته میشود؟